درمورد حضرت رقیه

پرسش 1:
درمورد حضرت رقيه
شرح : ?- صحت وجود دختري با مشخصاتي که ارباب مقاتل در مورد کيفيت شهادت آن بزرگوار نقل کرده‌اند (درخرابه شام) چيست؟
پاسخ:

پرسشگرگرامي باسلام و سپاس از ارتباطتان با اين مرکز
در مدارک معتبر ميان فرزندان امام حسين نامي از حضرت رقيه برده نشده است. محدث قمي در منتهي الامال (ج 1 ، ص 853-854 )دربخش فرزندان حسين بن علي ذکري از حضرت رقيه به ميان نياورده است .
ولي در منتهي الآمال(1) از کامل بهائي نقل کرده است : از بچه هاي کوچک شهادت پدرشان را مخفي مي کردند و به آن ها مي گفتند پدرتان به مسافرت رفته. بر همين وضع بود تا يزيد آن ها را به خانه شخصي خود منتقل نمود. امام دختري چهارساله داشت. شبي از خواب بيدار شد. گفت: پدرم کو. اکنون او را در خواب ديدم. ناراحت و پريشان بود. زنان که نواي اين کودک را شنيدند. همه صدا به گريه بلند کردند. ساير بچه ها نيز گريه مي کردند. يزيد از خواب بيدار شد. پرسيد: چه خبر است؟ جريان را به او گفتند. دستور داد سر پدرش را برايش ببرند. سر را آوردند. در دامن آن کودک گذاردند. پرسيد: چيست؟ گفتند: اين سر پدر توست. چنان ناراحت شد که فريادي زد. از همان ناراحتي مريض گرديد و پس از چند روز فوت شد.
اين واقعه بنابر قول وقايع الشهور و الايام آيت ا. . . بيرجندي در پنجم ماه صفر اتفاق افتاده است. در کتاب رياض القدس مي‌نويسد که روز پنجم صفر بنا به قولي حضرت رقيه خاتون از دنيا رفته و آن طفل کوچک که مرحوم آيت ا. . . بيرجندي در کتاب وقايع فرموده. به احتمال قوي رقيه بوده است. (2)
روايت فوق نام اين دختر را بيان نکرده و از او فقط با تعبير دخترک چهارساله ياد کرده است.
براي وجود چنين دختري دو شاهد مي‌توان آورد:
شاهد اول: هنگامي که زينب(س) در کوفه با سر بريده امام حسين(ع) مواجه شد. اشعاري سرود که در ضمن آن آمده است: «اي برادرم! با فاطمه کوچک سخن بگو که نزديک است قلبش تهي گردد». (3) که نشان از وجود چنين دختر خردسالي که در فراق پدر بي‌تاب بوده. دارد.
شاهد دوم: امام حسين(ع) در آخرين لحظات حيات خويش. هنگام مواجهه با شمر فرمود: الا يا زينب يا سکينه! يا ولدي! من ذايکون لکم بعدي؛ الا يا رقيه! يا ام‌کلثوم! انتم وديعة ربي. اليوم قد قرب الوعد. (4)
اگر چه اين جا نيز تنها يک نقل تاريخي است.
ابن فندق (م 565ق)نيز در لباب الانساب از رقيه به عنوان دختر امام حسين(ع) ياد کرده است. (5)
آقاي محمد باقر مدرس مي گويد : درباره اين دختر امام حسين از مرحوم آيت ا. . . نجفي کتباً و شفاهاً سؤالاتي نمودم. فرمود : اگر چه مدارک معتبر از وجود چنين دختري ساکت است لکن با وجود اين شهرت نمي شود انکار کرد. (6) البته ديدگاه شهيد مطهري بر اساس منابع معتبر کهن است که فرزندي به نام حضرت رقيه براي امام حسين (ع) در آن ها ذکر نشده است .
پي نوشت ها :
1. منتهي الآمال. شيخ عباس قمي. ج1 . ص807 -808 ،قم ،انشارات هجرت ،1378 ، چاپ سيزدهم .

2. حضرت رقيه دختر امام حسين، شيخ علي فلسفي خراساني.
3. « …يا اخي فاطمة الصغيرة کلمّها فقد کاد قلبها ان يذوبا »بحارالانوار. ج 45،ص 115؛ القندوزي،ينابيع المودة، ج 2، ص 421،انتشارات الشريف الرضي،چاپ اول 1371 ش.
4. مـوسوعة کلمات الامـام الحسين، معهد تحقيقات بـاقرالعلوم، ص511، دارالمعروف، قم، 1415 هـ. چاپ اول؛ ينابيع الموده، ج 2، ص 416.
5. لباب الانساب، ابن فندق، ج 1، ص 355، تحقيق سيد مهدي رجايي، کتابخانه آيت الله نجفي.
6. شخصيت حسين،محمد باقر مدرس ،ص458.

پرسش 2:
?- صحت انتساب چنين دختري به امام حسين‌(ع) چگونه مي‌باشد؟
پاسخ:

همانطور که اشاره شد در متون تاريخي معتبر فرزندي به نام رقيه براي ان حضرت ذکر نشده ولي برخي ، شواهدي از وجود

چنين دختري براي امام حسين (ع) اورده اند .
پرسش 3:
صحت انتساب حرم موجود در نزديک دمشق به دختري به نام حضرت رقيه‌(س) چگونه است؟
پاسخ:
مشهور است که قبر وي در مقبره باب الفراديس در دمشق قرار دارد .
براي نخستين بار سلاطين ايوبى بر قبر او مقبره اى كوچك ولى زيبا ساختند؛ سنگ قبرى كه بر وى نهاده شد از سنگ موزائيك تزئين شده و بوسيله عاج و مرمر بود كه اطراف آن را ضريح زيبايى احاطه كرده بود و بر فراز آن نيز گنبد و عمارتى بنا شد. مكان ياد شده كه از همان ابتدا بصورت
مسجد و مقبره بود، در سال 1125 هجرى مورد بازسازى قرار گرفت و در سال 1323 هجرى نيز بوسيله ميرزا على اصغر خان امين السلطان صدراعظم مظفر الدين شاه دوباره ترميم شد. در آن زمان سه كتيبه سنگى در داخل حرم در سمت محراب شبستان آن ديده مى شد. در كتيبه اول چند حديث در فضايل اهل بيت و نام ميرزابابا مستوفى گيلانى بعنوان تعميركننده بقعه مقام رقيه به تاريخ 1125 هجرى ديده مى شد. در كتيبه دوم به مكان دفن ملك كامل ناصرالدين كه در سال 880 هجرى در اين مكان مدفون شده بود اشاره و بر كتيبه سوم نيز چند بيت شعر نوشته شده بود.(1)

پي نوشت
1. اماكن سياحتى و زيارتى دمشق،اصغر قائدان،ص57،ناشر مشعر.

پرسش 4:
با توجه به موارد گفته شده انجام نذر و اداي آن داراي چه حکمي است؟ درکل آيا امام حسين دختر سه ساله اي داشته اند که عصر عاشورا گوشواره اش رو از گوشش بيرون بياورند و در خرابه شام به شهادت برسد؟ و الان حاجت بدهد؟
پاسخ:
نذر و اداي آن براي حضرت رقيه (س) اشکال ندارد. چون سيره و سنت علما و مومنين اين بوده که مرقد منسوب به آن حضرت را زيارت مي کردند و زيات نامه مي خواندند و به آن حضرت متوسل مي شدند و نذر مي کردند و براي گنبد و بارگاه او هزينه مي کردند و از گذشته دور تاکنون اين روش ادامه داشته و هيچکدام از علماي بزرگ نسبت به اين اعمال اعتراض نکرده اند وگرچه در واقع قبر دختر کوچک امام حسين در آنجا نباشد باز نذر و زيارت آن مرقد اشکال ندارد. چون ما مامور به ظاهر هستيم و روش مومنين و علما براي ما حجت است .