با سلام. در کتاب الاحتجاج نقل شده است که یکی از مخالفین از امام جعفر صادق (ع) میپرسد "أخبرنی أین تغیب الشمس" ایشان پاسخ میدهند : "إن بعض العلماء قال: إذا انحدرت أسفل القبة دار بها الفلك إلى بطن السماء صاعدة أبدا إلى أن تنحط إلى موضع مطلعها، يعني أنها تغيب في عين حمئة ثم تخرق الأرض راجعة إلى موضع مطلعها، فتخر تحت العرش حتى يؤذن لها بالطلوع، و يسلب نورها كل يوم و تجلل نورا آخر" منظور دقیق ایشان چیست و آیا این به معنای تأیید دستگاه بطلمیوسی نیست و علم ایشان را زیر سؤال نمیبرد؟
پرسشگر گرامی باسلام و تشکر از ارتباط با این مرکز.
منظور دقیق امام را توضیح دادن ، از متخصصان در نجوم و عالمان از هیئت بطلمیوسی بر می آید و جالب است که امام در اینجا این مطالب را به عنوان حق مطلب و از جانب خود نفرموده است؛ بلکه به عنوان سخن منجمان و عالمان فلک شناس آن زمان مطرح کرده و این خود شاید از آن رو باشد که امام می دانسته این مطلب با حقیقت خارجی تطبیق ندارد؛ ولی زمان هنوز آمادگی پذیرش حقیقت خارجی را نداشته و باید کروی بودن زمین و حرکت دورانی او به دور خودش که سبب پیدایش شب و روز می شود ، در گذر زمان با پیشرفت علم کشف شود تا بشر بتواند درک کند که هنگام شب خورشید کجا است.
و خدا به حقیقت مطلب آگاه واقعی است.
امامان نیامده اند تا همه حقایق جهان در علوم مختلف را بیان کنند و این حقایق باید به تدریج بر اثر پیشرفت علم روشن شود و نبوت و امامت برای روشن کردن این مطالب نبوده و نیست. البته اگر در قرآن یا سخن معصوم ، سخنی به قاطعیت در این زمینه گفته شده، مطابق با واقعیت خارجی است. در اینجا امام این مطلب را به قاطعیت و از جانب خود نفرمود؛ بلکه به عنوان اعتقاد "بعض العلماء" فرمود.
