قرآن می فرماید:یسبح لله ما فی السموات والارض ایا هرچیزی که در اسمان و زمین وجود دارد تسبیح خدا میکند مثلا اشیانجس اعم از مدفوع ادرار و دیگر نجاسات؟
پرسشگر گرامی باسلام و تشکر از ارتباط با این مرکز.
هر چیز که حظّ و بهره ای از وجود که "نور" است ، دارد، تسبیح کننده خدا است؛ گر چه ما زبان تسبیحش را نمی فهمیم. به بیان قرآن:
َّ«وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلاَّ يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَ لكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبيحَهُم ؛ (1) و هیچ موجودی نیست جز این که تسبيح و حمد او مىگويد ولى شما تسبيح آنها را نمىفهميد. او بردبار و آمرزنده است».
اما سؤال شما به نظر می رسد از این باب باشد که چون موارد بر شمرده نجس و منفور ما هستند ، تسبیح گر شمردن آنها را توهین به خدا گمان کرده اید در حالی که گمان شما ، دقیق نیست.
آنچه که بر شمرده اید و همه موجودات دیگر ، یک وجودی دارند و یک جهات نقص و کمال، وجود هر موجودی باضافه کمالاتش افاضه خداوند است و نقص هایش از خودش که ظرفیت دریافت فیض بیشتر را نداشته است :
«ما أَصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ وَ ما أَصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ ؛ (2) (آرى،) آنچه از نيكي ها به تو مىرسد، از طرف خداست و آنچه از بدى به تو مىرسد، از سوى خود توست».
حمد و سپاس و تسبیح هر موجودی از جهت وجود و جهات حسنش می باشد که افاضه خداست و جهات نقص هر موجودی که بی نهایت هم هست، وجود واقعی ندارد تا تسبیح گر باشد. وجود کمال است و نقص عدم وجود است و عدم که تسبیح گر نیست. زیرا اولا باید وجود و شیئیت پیدا کند تا بعد تسبیح گر باشد. ( این یک بحث فلسفی است که گذرا بدان اشاره شد).
مطلب دوم این که نجاست و پاکی ، احکامی برای زندگی بشر است. بعضی چیزها گر چه وجودشان مفید است ، ولی بشر باید از مباشرت با آن ها خودداری ورزد و ارتباط مستقیم با آن ها برای بشر زیان آور است از این رو خدای حکیم برای این که بشر آن ها را بشناسد و از ارتباط مستقیم با آن ها خودداری ورزد ، آن ها را نجس اعلام کرده است. نجس بودن یک چیز به معنای پلیدی ذاتی آن چیز نیست؛ زیرا خدا پلید ذاتی نمی آفریند و هر چه آفریده شده، در جای خود ارزشمند و مفید است.
همین ادرار و مدفوع انسان ، شیئی است که در جایگاه خود کود مناسبی برای زمین زراعی و غذای مناسبی برای بعض موجودات دیگر و ... است.
بنا بر این هر موجودی از در جای خود ارزشمند و مفید است و هر موجودی تسبیح گر خداست.
پی نوشت ها:
1. اسراء (17) آیه 44.
2. نساء (4) آیه 79.






