سلام خسته نباشید برای قوی شدن حافظه و افزایش همت و اراده چه می فرمایید
پرسشگر گرامی باسلام و تشکر از ارتباط با این مرکز.
در پاسخ به سؤال شما مطالبی را در قالب نکات زیر تقدیم می داریم:
1. برای تقویت حافظه و تقویت اراده مباحث بسیار زیادی وجود دارد از تکنیک های عملی گرفته تا دارودرمانی و استفاده از خواص برخی گیاهان و خوراکی ها و نیز دعا و انجام برخی امور معنوی، که برای افزایش حافظه و تقویت اراده استفاده می گردد و شما می توانید به تناسب حال خود از همه آنها به تناوب استفاده کنید تا به نتیجه شگرف آن نائل آیید.
2. عوامل مؤثر در تقويت حافظه يعنى يادگيرى بهتر عبارتند از:
1 - درك صحيح موضوع و خوشايندى آن: شناخت درست موضوع و علاقهمند بودن به آن باعث مىشود مطالب راحتتر به خاطر سپرده شود.
2 - تكرار، كاربرد و نقل آموختهها: تكرار يا مرور ذهنى آموختهها و به كار بستن آنها موجبات تقويت حافظه را فراهم مىآورد. تكرار به چند صورت ممكن است:
الف) تكرار ذهنى،
ب) تكرار لفظى،
پ) تكرار نوشتارى،
ت) تكرار تدريسى،
ث) تكرار شنيدهاى كه گفتهاند درس يك بار، ولى تكرار هزار بار.
3 - تمركز و دقت به هنگام مطالعه: اگر هنگام به خاطر سپارى، توجه كافى نداشته باشيم، مطالب به صورت ناقص ضبط مىشود، در نتيجه هنگام بازيابى دچار مشكل خواهيم شد.
البته تمركز و دقت زمانى است كه انسان سرحال و آماده و مشتاق براى مطالعه باشد.
شخص خواب آلود و كسل نمىتواند از تمركز برخوردار باشد.
4 - معنادار كردن مطالب: يكى از بهترين راهها براى حفظ مطالب، معنا دار كردن آنها است، چون هر چيزى كه درك شود، بهتر حفظ مىشود. پس قبل از فهميدن مطلبى، نبايد آن را حفظ كنيم.
5 - شاخه بندى كردن مطالب و به تصوير درآوردن آن. اگر مطالب را به صورت اصولى سازمان دهى كنيم، راحت حفظ مىكنيم و آسان بازيابى مىنماييم.
6 - برخوردارى از آرامش خاطر: هر اندازه شخص از آرامش خاطر بيشترى برخوردار باشد، ميزان يادگيرى و قدرت فراگيرى ذهنى او افزايش مىيابد.
7 - پرهيز از حفظ مطالب طولانى بدون استراحت: زمانى كه مطالب حفظى خيلى طولانى و خسته كننده باشد، از ميزان دقت و تمركز ذهنى فرد كاسته مىشود. از اين رو پيشنهاد مىشود بعد از هر 45 دقيقه مطالعه، ده الى پانزده دقيقه استراحت به عمل آيد.
8 - ياد خدا و توكل بر او: توجه به مسائل معنوى، نقش مهمى در آرامش روانى انسان دارد. در حالت آرامش هم بهتر مىتوان آموخت و هم آسانتر مىتوان به ياد آورد.
9 - تغذيه مناسب
10 - ورزش و تفريح سالم،
11 - رعايت بهداشت مطالعه مانند نور كافى، رعايت فاصله چشم و كتاب كه سى سانتى متر باشد، مطالعه بدون حركت و غيره
12 - انتخاب زمان مناسب: در نشاط صبح گاهى بايد كتابهاى مشكلتر را كه احتياج به دقت و آمادگى ذهنى بيشتر دارد، خواند و كتابهاى سطحى و ساده را به اوقات خستگى و آخر شب گذاشت.
13 - انتخاب مكان مناسب: اگر مكان مطالعه، شلوغ و پر سر و صدا باشد يا خيلى سرد يا گرم باشد، نمىتوان تمركز پيدا كرد.
14 - عدم تداخل مطالب: تداخل بين آموختههاى قبلى، فعلى و بعدى، از عوامل مؤثر در كاهش حافظه است. يادگيرى بعدى در يادگيرى قبلى اثر گذاشته، از يادگيرى آن جلوگيرى مىكند. تداخل زمانى بيشتر وقتى مشهود مىشود كه دو فعاليت شباهت زيادى به يكديگر داشته باشند.
15 - استمرار در مطالعه: اگر در سير مطالعاتى، بريدگى و فاصله طولانى حاصل شود، گذشت زمان همراه با به كار نبردن آموختههاى قبلى، عامل مهم در كاهش حافظه و فراموشى است. پس براى جلوگيرى از آن بايد مطالعه مستمر و مداوم باشد. (1)
3. يكي از عوامل مهم تقويت اراده، تلقين كردن است. انسان بايد اين گونه باور داشته باشد كه "من ميتوانم بر مشكلات پيروز شوم. من ميتوانم در امتحان موفق شوم. من اراده قوي و پولادين دارم".
در اين خصوص سخني از ناپلئون شنيدني است: "بايد كلمه "نميشود" از قاموس زندگي و از لغت محو گردد و از شنيدن واژههاي "نميشود، نميتوانم و نميدانستم" (نبايد استفاده كرد)...".
البته در کنار تلقین مثبت باید از تلاش و کوشش مستمر برای رسیدن به موفقیت، غافل نگشت؛ زندگي مردان موفق شهادت مي دهد كه موفقيت نوابغ و دانشمندان مرهون كار و تلاش مستمر آن ها بوده است. نيوتن مي گويد: اگر من به جايي رسيده ام بر اثر كار و كوشش بوده است
بزرگمهر ميگويد: بايد لب فرو بست، بازو گشود و كار كرد و دم نزد و يقين نمود كه كليد طلايي كاميابي، كار و كوشش است.
گاهی عدم آگاهی از کارهایی که انجام می دهیم سبب تضعیف ارارده می شود، از این روی گفته شده است که عدم داشتن آگاهي، انسان را بي اراده مي كند و بي ارادگي به كم رويي ، غم، افسردگي و ... مي انجامد.
به همين دليل، توجه داشته باشيد كه از اين به بعد در وقت تشنگي بلافاصله آب ننوشيد، بلكه ليوان آب را در دست بگيريد و به خود بگوييد: تشنه هستي، ولي من تا 3 دقيقه ديگر به تو آب خواهم داد. پس از 3 دقيقه آب بنوشيد يا غذا بخوريد. خودتان را مجبور كنيد، حتي براي لحظاتي هم كه شده، بر خلاف ميلتان رفتار كنيد. به زودي خواهيد ديد كه اراده شما كاملاً هشيار شده و شما در انجام هر كاري يا تبديل هر نوع حالتي از خود تواناييد.
برای تقویت ارداده کتاب های زیر معرفی می گردد:
1. معجزه اراده. پدیدآورنده: نورمن وینسنت پیل، وجیهه آزرمی (مترجم). ناشر: انجمن اولیاء و مربیان 1387
2. چگونه می توان پیروز شد، راز موفقیت، قدرت اراده و اعتماد به نفس - تقویت حافظه - موفقیت در کنکور. پدیدآورنده: علی نقی اقدسی. ناشر: سبزان 1382
3. قدرت اراده (دنیای خود را چگونه خلق کنیم). پدیدآورنده: وین دایر، علی علی پناهی (مترجم) ناشر: آسیم 1387
4. قدرت اراده (2): 365 روز زندگی با قدرت اراده. پدیدآورنده: وین دبلیو دایر، علی علی پناهی (مترجم)، بهاره فیروزه (ویراستار) ناشر: آسیم 1387
5. راز موفقيت مردان بزرگ. پدیدآورنده: جعفر سبحاني
پى نوشتها:
1. غلامعلى افروز، چكيدهاى از روانشناسى تربيتى.
