غسل

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
در پاسخ به سؤال شما، مطالبی را در قالب نکات زیر تقدیم می داریم:
1. طولانی بودن زمان غسل شما، از دو صورت خارج نیست: یا نسبت به احکام شرعی شناخت کامل ندارید و یا دچار وسواس گردیده اید. در صورت اول، باید با مطالعه رساله احکام مرجع تقلید خود، احکام مسائل خویش را به دست آورید و طبق آن عمل کنید. در صورت دوم، باید با اتخاذ برخی راهکارهای درمانی، در پی درمان بیماری وسواس خود باشید.
2. بيمارى وسواس، از يك طرف ناشى از اشتباه در فهم احكام دينى و در واقع، اصل دين اسلام مى‏باشد و به عبارت دقيق تر، ناشى از انحراف فكرى است؛ از طرف ديگر، اعمال و رفتارهايى وجود دارد که به اين فكر غلط و انديشه باطل دامن زده و آن را به صورت يك عادت درآورده است.
براى درمان اين بيمارى، ابتدا بايد فكر اشتباه و غلط را اصلاح كرد. فرد وسواسي بايد رفتارهاى متضاد و مخالف با آنچه تاكنون انجام مى‏داده، انجام دهد.
3. بهترين و مؤثرترين دارو برای درمان وسواسي، بي اعتنايي است. حتي لازم مي باشد كه انسان عملي را كه انجام داده (به هر حالتي كه بوده) بنا را بر صحت بگذارد تا به تدريج، از چنين مخمصه اي بيرون آيد. براي علاج وسواس داشتن، راهي به جز بي اعتنايي، مؤثر نخواهد بود.
ايمان، دين دارى و تسليم بودن در برابر دستور الهى، عوامل وسواس را از بين مى برد. اگر انسان در مسائل دينى افراط و تفريط كند، بدعت كرده و مرتكب حرام شده است.
4. در زمان رسول خدا(ص)، پاك‏ترين و بهترين انسان‏ها زندگى مى‏كردند؛ در حالی که آب لوله كشى و امكانات امروز نبود و پیامبر و ائمه معصومین(ع) در کنار کفار که از منظر ما نجس هستند، زندگی می کردند و این گونه حساسیت ها را نداشتند. در زمان ما هم علما و مراجع بزرگوار به شیوه و روش پیامبر و ائمه(ع) عمل می کنند. در این جا جا دارد که خاطره ای از امام خمینی (ره) را برای روشن شدن بهتر مطلب نقل کنیم:
اطرافیان امام ، شیوه برخورد امام با پاکی و نجاست را این گونه بیان می کنند:
"امام خمینی (قدس سره) در هواپيماى خارجى به دستشويى رفت، وضو گرفت و با دست تر دستگيره دستشويى هواپيما را لمس كرد. سپس شروع به نماز خواندن نمود و نیز امام در موقعی که در نوفل لوشاتو بودند، خانه اى اجاره كردند كه موكت داشت. امام وضو گرفت و پاهاى خود را شست و روى موكت راه رفت و در گوشه اى نماز خواندند."
با اين كه حضرت امام اهل كتاب (یهودی ، مسیحی و زرتشتی) را نجس مى دانستند، اين گونه رفتار مى كند. این نوع برخود امام، به دلیل بی توجهی ایشان به پاکی و نجاست نیست، بلکه عمل به حکم شرعی است که در این مورد از پیامبر و ائمه معصومین(ع) صادر شده است که ایشان فرموداند: مبنای نجاست چیزی، یقین به نجاست آن است و در جایی که یقین ندارید، حکم بر پاکی و طهارت آن است. حال امام خمینی(ره) چون یقین به نجاست دستگیره در دستشویی هواپیما و نجاست موکت نداشتند و با این که احتمال برخورد نجاست با آن ها زیاد بود، ولی با این حال بنا را بر پاکی نهادند.
5. آيت الله مكارم شيرازى در پاسخ شخصى كه از بيمارى وسواس داشتن رنج مى‏برد و به دعا و توسلات روى آورده بود، فرمود:
«مشكل شما در واقع از خود شما است و مقصر اصلى خودتان هستيد. به همين دليل، دعاى شما مستحبات نمى‏شود. علت اصلى آن، ندانستن مسئله است. مسئله اصلى اين است كه بر شما واجب نيست يقين به طهارت و غسل و مانند آن پيدا كنيد. آنچه بر شما به عنوان يك وظيفه شرعى لازم است، اين است كه به مقدار ساير مردم آب بريزيد و به همان میزان قناعت كنيد؛ هرچند شك در غسل و طهارت داشته باشيد. ما مسئوليت شرعى اين حكم را مى‏پذيريم. شما از امروز فقط به مقدار مردم آب بريزيد و با بدن نجس و حالت جنابت (به گمان خودتان) نماز بخوانيد؛ هيچ اشكالى هم ندارد و نماز و روزه شما كاملاً صحيح است. ما به اين وسيله بر شما و تمام افراد وسواسى اتمام حجت مى‏كنيم. مخالفت با آن، گناه است. ما از خداوند مى‏خواهيم كه به شما توفيق توجه به اين مسئله را عنايت كند و از دام شيطانى نجات پيدا كنيد». (1)
6. براي غلبه بر بيماري وسواس، توصيه هاي زير را به کار ببرید:
- به عواقب اين بيمارى توجه كنید و براى هميشه با آن خداحافظى كنید. از عواقب وسواس داشتن می توان به اموری چون: به هم خوردن نظم فردى و اجتماعى و خانوادگی، ايجاد سوءظن، بى اعتنايى افراد، بى ارزش شدن، مورد تمسخر قرار گرفتن، ايجاد تنفر نسبت به احكام اسلام، بدبينى به خدا و... اشاره کرد.
- در واقع بر اثر وسواس و تكرار اعمال، عمر ارزشمند خود را هدر می دهید و در مقابل، چيزى را به دست نمی آورید. پس بهتر است، اعمال وسواس گونه خود را کنار بگذارید.
- ذكر «لا اله الا الله و لا حول و لا قوة الا بالله» را زیاد تكرار کنید؛ به خصوص، در زمانى كه فكرتان متوجه اعمال و افكار وسواسى مى‏شود.
- با ناديده گرفتن شك و ترديد، بر خلاف خواست شيطان عمل كنید.
- فكر خود را به كارهاى شايسته و ارزنده مشغول سازید، مانند: مطالعه كتاب‏هاى مفيد، تفريح و ورزش. سعى نمایید هر روز صبح ده دقيقه ورزش كنید تا با نشاط باشید.
- كتاب‏هايى كه در اين زمينه معرفی می شود را خوب مطالعه کنید و راهکارهای آن را به کار ببرید:
1. وسواس؛ پیدایش، رشد و علاج، پدیدآورنده: مصطفی زمانی، ناشر: برگ شقایق، 1387.
2. راهنمای آموزشی و عملی درمان وسواس، پدیدآورنده: محمدرضا عابدی، حمیدطاهر نشاط دوست و مهدی اصفهانی، ناشر: فرهنگ پژوهان، دانش 1387.
3. راهنمای عملی درمان وسواس برای وسواسی ها، پدیدآورنده: علی اسلامی نسب، شهین غلامی و فرحناز قربان پور، ناشر: شفابخش، 1387.
4. راهکارهای عملی درمان وسواس "به انضمام احکام و استفتائات"، پدیدآورنده: حسین مظاهری، ناشر: مؤسسه فرهنگی مطالعاتی الزهرا (س)، 1387.
در پایان، اگر وسواس شما بهتر نشد و یا روز به روز شدیدتر و وخیم تر گشت، در این صورت توصیه می کنیم به روانشناس و روانپزشک مراجعه کنید. امروزه راهکارهای درمانی خوبی برای درمان وسواسی پیش بینی شده است که شما می توانید با مراجعه به روانشناس، با آن ها آشنا شده و به کار ببرید و نیز در موارد خیلی شدید می توانید با مراجعه به روانپزشک، مرحله دارو درمانی را زیر نظر پزشک آغاز کنید.
موفق باشيد.