دین اسلام

پرسش: دین اسلام
شرح : دختری 21 ساله هستم و اطلاعات چندانی در مورد دین اسلام ندارم. اکنون که وارد محیط دانشگاه شده ام، احساس می کنم اطلاعات بسیار ناچیزم در باره اسلام پاسخ گوی سؤالات من نیست. اگر در مورد دینم بیش تر و اساسی تر بدانم، خیلی راحت تر می توانم تغییر کنم و مشکلاتم را برطرف نمایم. لطفاً مرا راهنمایی کنید.

پاسخ:
با سلام و تشکر از تماس تان با این مرکز.
احساسات پاک و تلاش حقیقت جویانه شما را در مسیر عمق بخشيدن به باورهاي ديني و معرفتي تان می ستاییم. امیدواریم که در این مسیر به نتیجه نهایی و حقیقتی که به دنبال آن هستید، برسید. محققان این مرکز را دوستان همراه خود در طی این مسیر بدانید. مطمئن باشید که دوستان از ارائه کمک هاي ممكن دریغ نخواهند نمود.
آنچه مي تواند به افزايش ايمان هر فرد كمك كند، عوامل گوناگوني است. چه بسا منابع و كتاب هاي مختلفي هم در اين زمينه وجود داشته باشد، اما ريشه اصلي و عمومي افزايش ايمان و معرفت عميق قلبي، رسيدن به معرفت درست عقلي و درك حقيقت دين به شكل منطقي و قابل قبول و قابل دفاع است. در واقع، ايمان به نوعي نتيجه معرفت و درك درست است. براي تقويت ايمان و تأثيرپذيري صحيح از دستورات ديني بايد ابتدا شناخت درست و كاملي از دين و دستورات ديني داشت.
ایمان به یک دین، دارای مراتب و درجات متفاوتی است که بسیاری از افراد درجات پایین و حداقلی آن را دارا هستند. ضرورت ندارد که هر یک از ما ایمان فطری و درونی خود به یک دین را کنار گذاشته و آن را نادرست قلمداد نماییم و به دنبال بازسازی این ایمان باشیم.
البته در مراحل عالی و بالاتر، اعتقاد به یک دین در معنای حقیقی آن، باور و ایمان و عقیده درونی به درستی مبانی فکری و معرفتی و دستور عمل های مرتبط با آن دین است. اصولاً عقیده از ماده عقد (گره) است؛ یعنی چیزی که به جان انسان گره می خورد. در نتیجه، اعتقاد کامل به یک دین، علاوه بر ایمان درونی و فطری و باور قلبی که انسان به شکل عادی دارد، نیازمند تلاشی چند برابر و رسیدن به برهان و دلیل قطعی در خصوص آن است که ایمان قلبی انسان را به درجات بالاتر و عالی تری می رساند.
بسیاری از بزرگان تصریح می کنند که در ابتدای سلوک معرفتی مان، دین آبا و اجدادی را به کناری گذاشته، آن گاه پس از تحقیق و تأمل و بررسی، اسلام را دوباره به عنوان دین حق انتخاب نمودیم و به آن ایمان و باور قلبی داریم. بدین جهت، نگاه بزرگان به دین و دستورات دینی، با افرادی چون ما متفاوت است.
البته این کار به معنای رها کردن آموزه ها و دستورات و تکالیف اسلام و نادرست خواندن گزاره های فکری و دستورات عملی آن نیست؛ بلکه این بزرگواران در عین تعبد و تسلیم محض در برابر دستورات دینی، در مدت تحقیق، بنای خود را بر تساوی دین اسلام در برابر دیگر گزینه ها گذاشته، به تحقیق منصفانه و به دور از پیش داوری دست می زدند.
در واقع، شیوه درست ورود در این عرصه آن است که انسان با در اختیار داشتن ابزار و شرایط مناسب تحقیق، به شکلی منطقی و صحیح و در بستری مناسب، به جستجوی بی تعصب حقیقت بپردازد تا به نتیجه مطلوب برسد.
از آن جا که هر دین و تفکر عقیدتی و به خصوص تفکر ناب اسلامی، مجموعه ای از باورها و تفکرات در هم تنیده است و یک مجموعه منظومه مانند را که اجزای آن به شکلی کامل با هم در ارتباط و تعامل هستند، تشکیل می دهد، اگر در مسیری صحیح و اصولی، تفکرات آن بررسی و تحلیل شود، پایه ها و مبانی فکری آن به شکلی منطقی و عقلانی استوار می گردد و جزییات و فروع آن، حتی جزیی ترین عقاید مرتبط هم به شکلی برهانی و منطقی به اثبات می رسد و دیگر شک و تردیدی در هیچ زمینه ای باقی نمی ماند.
در نتیجه، لازم است که مسیر تحقیق دینی از ریشه و اساس آغاز شده و به سرانجام برسد. برای شروع کار پیشنهاد می کنیم ابتدا یکي از کتاب هاي استدلالی عقاید اسلامی را به دقت مطالعه نمایید. آن گاه در هر زمینه ای که دچار شبهه و ابهام بودید، به شکل مبسوط و کامل تر به مطالعه کتاب های موضوعی و دقیق تر بپردازید. در عین حال، چنان كه ذكر شد در هر موضوع خاص می توانید از کمک و همراهی محققان این مرکز هم استفاده ببرید.
در این زمینه، دو کتاب پیشنهاد می شود که مطالعه یکی از این دو کافی است:
ـ آموزش عقاید، آیت اللّه مصباح یزدی، انتشارات موسسه امام خميني(ره).
ـ آموزش کلام اسلامی، محمد سعیدی مهر، انتشارات طه.
در پايان، توصيه مي شود كه مجموعه كتاب هاي «پرسش ها و پاسخ هاي دانشجويي» (نشر معارف) را حتماً تهيه نموده و مطالعه کنيد.

پرسش: در ضمن من مرجع تقلیدم را نیز بدون آگاهی از دیگر مراجع و بدون تایید دو نفر عالم انتخاب کردم.بگویید حالا باید چکنم؟

پاسخ:

اگر از هر راهی یقین و یا اطمینان پیدا کرده اید که آیت الله مکارم اعلم از دیگران می باشد و یا او را مساوی با دیگر مراجع می دانستید تقلید شما صحیح است.(1) هم چنین اگر راه برای تحقیق نداشته اید، تقلید از آیت الله مکارم شیرازی، طبق اعلامیه جامعه مدرسین صحیح می باشد.
اما اگر راه برای تحقیق دارید و اطمینان و یقین به اعلم بودن یا مساوی بودن ایشان با دیگر مراجع ندارید، می توانید تحقیق کنید ، اگر از راه تحقیق اطمینان به اعلم بودن ایشان پیدا کردید برتقلید خود باقی بمانید و چنانچه از راه تحقیق به اعلم بودن مرجع دیگری یقین یا اطمینان پیدا کردید به مرجع اعلم رجوع کنید.
با توجه به اینکه در اعلامیه جامعه مدرسین حضرت آیت الله مکارم، یکی از مراجعی که تقلید از ایشان جایز می باشد، معرفی شده است، اگر راه برای تحقیق نداشته باشید، تقلید شما از ایشان صحیح می باشد.
راه های شناخت مرجع تقلید اعلم:
مجتهد و اعلم را از سه ‌راه مى توان شناخت :
اول : انسان یقین کند ، مثل آن که از اهل علم باشد و بتواند مجتهد و اعلم را بشناسد .
دوم: دو نفر عالم عادل که مى توانند مجتهد و اعلم را تشخیص دهند ، مجتهد یا اعلم بودن کسى را تصدیق کنند ، به شرط آن که دو نفر عالم عادل دیگر با گفته آنان مخالفت ننمایند .
سوم: عده‌اى از اهل علم که مى توانند مجتهد و اعلم را تشخیص دهند ، و از گفته آنان اطمینان پیدا مى شود ،مجتهد یا اعلم بودن کسى را تصدیق کنند .
اگر شناختن اعلم مشکل باشد ، باید از کسى تقلید کند که گمان به اعلم بودن او دارد ، بلکه اگر احتمال ضعیفى هم بدهد که کسى اعلم است و بداند دیگرى از او اعلم نیست ، بنابر احتیاط واجب باید از او تقلید نماید. اگر چند نفر در نظر او اعلم از دیگران و با یکدیگر مساوى باشند ، باید از یکى از آنان تقلید کند.(2)
پی نوشت:
1و2. توضیح المسائل مراجع، ج1،مسأله3. و آیت الله مکارم، توضیح المسائل، مسأله5.