نماز

$$پرسشگر محترم با سلام و تشکر از ارتباطتان با این مرکز؛
پاسخ 1 :
به نظر آیة الله خامنه ای، بسم الله در نماز آیات به عنوان یک آیه حساب نمی شود ، بلکه بعد از بسم الله یک آیه از سوره نیز خوانده شود بعد به رکوع برود. (1)
پاسخ 2 ، قسمت اول:
برای گفتن الله اكبر يا بسم ا.. اضافه سجده سهو واجب نیست . (2)
قسمت دوم:
براى سه چیز بعد از سلام نماز، انسان باید دو سجده سهو به دستورى که بعداً گفته مى‏شود به جا آورد:
اول: آن که در بین نماز، سهواً حرف بزند.
دوم: آن که یک سجده را فراموش کند.
سوم: آن که در نماز چهار رکعتى بعد از سجده دوّم شک کند که چهار رکعت خوانده یا پنج رکعت.
در دو مورد هم احتیاط واجب آن است که سجده سهو بنماید:
اول: در جایى که نباید نماز را سلام دهد ، مثلا در رکعت اول سهواً سلام بدهد.
دوم: آن که تشهد را فراموش کند.
دستور سجده سهو این است که :بعد از سلام نماز ،فوراً نیت سجده سهو کند و پیشانی را بر چیزی که سجده بر آن صحیح است (مثلا مهر) بگذارد و بگوید: «بسم الله و بالله و صلّی الله علی محمد و آله »و یا بگوید : «بسم الله و بالله اللّهمّ صلّ علی محمّد و آل محمد» ؛ ولی بهتر است بگوید: «بسم الله و بالله السّلام علیک ایّها النّبیّ و رحمة الله و برکاته». بعد باید بنشیند و دوباره به سجده رود و یکی از همین ذکرها را بگوید . بعد از سجده بنشیند و تشهد بخواند و سلام دهد. (3)
پاسخ 3 :
فاصله بین سجده گاه با زانو ها حد خاصی ندارد ؛ باید به قدری باشد که سجده کردن به طور متعارف صدق بکند . (4)
پاسخ 4:
در صورتی که نامحرم نباشد اگر قوزک پای زن در نماز دیده شود ، اشکال ندارد ؛ پوشاندن پا تا مچ در نماز برای زن واجب نیست . اما برای آن که یقین کند که مقدار واجب را در نماز پوشانده است ، بهتر است قوزک پا را نیز بپوشاند. (5)
پاسخ 5:
اگر کرم دارای جرم باشد و لایه ای روی پوست ایجاد کند ، باید در وقت وضو و غسل برطرف شود؛ اما اگر جذب بدن شود و جرمی که مانع رسیدن آب باشد ، نباشد بر طرف کردن آن لازم نیست. (6)
پاسخ 6:
چربی بدن مانع از وضو و غسل نیست ؛ مگر آن که چربی به مقدار زیادی باشد که لایه ایی روی پوست ایجاد کند. (7)
پاسخ 7 :
اگر جرم داشته باشد مانع است، تشخیص این موضوع هم بر عهده مکلف می باشد. (8)
پاسخ 8:
بعد از سلام، نماز تمام می شود و کسی که سجده سهو بر او واجب است ، بعد از سلام نماز باید بلافاصله و فورا نیت سجده سهو کند و سجده سهو را انجام دهد . (9)
پاسخ 9 :
گفتن تکبیر در اول نماز احتیاط واجب است، یعنی بعد از نیّت باید تکبیر گفته شود . (10)
پاسخ10:
خواندن بسم الله برای خواندن آیة الکرسی در نماز وحشت واجب نیست.
پاسخ 11:
اگر شک در رکعات آن باشد، نباید اعتنا کند. نماز باطل نمی شود و حکم شک در رکعات نمازهای واجب را هم ندارد ، اگر در شماره رکعتهای نماز مستحبی شک کند ، چنان چه طرف بیشتر شک ، نماز را باطل می کند، باید بنا را بر طرف کمتر بگذارد ؛ مثلا اگر در نافله صبح شک کند که دو رکعت خوانده یا سه رکعت، باید بنا بگذارد که دو رکعت خوانده است . و اگر طرف بیشتر شک، نماز را باطل نمی کند، مثلا شک کند که دو رکعت خوانده یا یک رکعت، به هر طرف شک عمل کند، نمازش صحیح است. (11)
اما اگر شک در ذکرها و افعال نماز باشد مثل نماز های واجب است و اگر از محل آن گذشته باشد باید به شک خود توجه نکند. (12)
پاسخ 12:
خواندن سهوی سوره اضافی در نماز بعد از سوره توحید، سجده سهو ندارد . (13)
پاسخ 13 :
راه نجات از وسواس و یا گرفتار نشدن به آن تعبد به احکام شرعی است و انسان مؤمن باید متعبد به دستورات شرعی باشد و بدون قید و شرط دستورات شرع را انجام دهد.
در مسئله طهارت و نجاست مخصوصا ، اسلام بسیار اسان رفتار نموده است و تا زمانی که انسان صد در صد یقین به نجس شدن چیزی نداشته باشد ، هر چند احتمال بدهد و شک داشته باشد ، از نظر شرعی همه چیز پاک است و در رساله های عملیه نیز مراجع نوشته اند که با شک و احتمال، شرعا چیزی نجس نمی شود .
هر چند انسان مؤمن وظیفه دارد به مقداری که لازم است از طهارت و نجاست اجتناب کند، اما این در صورتی است که یقین داشته باشد، و اگر شک داشته باشد که چیزی نجس است یا نه؟ خود شارع فرموده است که: پاک می باشد.
حال اگر کسی بگوید : من به شک خود توجه می کنم و نجس می دانم، معنای این حرف و رفتار آن است که شارع را قبول ندارد و در نتیجه توجه به شک و احتمال در باب نجاست و طهارت و یا داشتن وسواس در سایر زمینه ها، بر خلاف حکم خدا و پیامبر و مخالفت با خدا و پیامبر می باشد، و انسان مؤمن هیچ گاه نباید با حکم خدا و پیامبر مخالفت کند، بلکه نسبت به هر چیزی که شک داشته باشد باید توجه نکند.
اگر کسی گرفتار وسواس شده باشد ، یقین وسواسی نیز اعتبار ندارد و تا زمانی که نجاست را به چشم نبینید باید همه چیز را پاک بداند. (14)
پی نوشت:
1. سؤال تلفنی(7743232-0251) از دفتر ایة الله خامنه ای.
2. امام خمینی ، توضیح المسائل ، م 1236 .
3. همان، م 1250 .
4 . سوال از دفتر رهبری .
5. امام خمینی، توضیح المسائل، م 789 .
6. سؤال تلفنی از دفتر آیة الله خامنه ای .
7. سؤال تلفنی از دفتر رهبری .
8. آیة الله خامنه ای، اجوبة الإستفتائات، سؤال 141 .
9. امام خمینی، توضیح المسائل، م 1250 .
10. همان، م 1215 .
11. همان، م 1193.
12. همان، م 1195- 1198 .
13. همان، م 1236 .
14. آیة الله خامنه ای، اجوبة الإستفتائات ، سؤال 311 و 312 .