پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
در قرآن آمده:
« يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثيراً ؛ (1)اى كسانى كه ايمان آوردهايد! خدا را بسيار ياد كنيد».
مقصود از این آیه و دستور امر به یاد خدا کردن است و ذکر و یاد خدا گر چه به زبان می شود، ولی این تلفظ به نام و حمد و تسبیح خدا زمانی به واقع ذکر خداست که از قلب برخاسته و در روح و روان فرد تاثیر گذار باشد و او را به انجام واجب سوق داده و از حرام باز دارد.
بنا بر این معنای آیه این است که :
شبانه روز به یاد خدا باشید و خود را در محضر او ببینید و به فکر جلب رضایت او و دوری جستن از موجبات سخط و خشم او باشید.
در روایت دارد که:
هر چیزی و تکلیف و واجبی، حد و اندازه ای دارد جز ذکر خدا که حد و اندازه ای برایش معین نشده است. روزه ماه رمضان که مربوط به ماه رمضان است و هر کس آن ماه را روزه بگیرد به دستور روزه عمل کرده و حج که اگر کسی در ایام حج (یک بار در عمر) حج به جا آورد ، به دستور عمل کرده و ... جز ذکر خدا که در همه حال و همه جا لازم است و خدا به ذکر او در بعض مواقع راضی نمی شود و باید همیشه به یاد خدا بود بعد امام این آیه را تلاوت فرمود. (2)
در روایاتی، تسبیح حضرت زهرا مصداق "ذکر کثیر شمرده شده است. (3)
در روایتی از امام علی آمده : ذکر به زبان تنها، (نه در عمل ) ذکر قلیل است که کار منافقان می باشد ( که در ظاهر ذکر می گویند ولی در باطن به یاد خدا نیستند و حرمت او را نگه نمی دارند) و ذکر کثیر ذکر درونی و قلبی است (که انسان به یاد خدا باشد و حرمتش را نگه دارد.) (4)
از امام صادق روایت شده که در تفسیر این آیه فرمود: من (در اجابت این دستور فقط ) سبحان الله و الحمد لله و ... نمی گویم ؛ بلکه در مواقع حلال و حرام به یاد خدا هستم ( و به حرمت یاد و امر خدا، حرام را دوری می جویم و حلال را به جا می آورم). (5)
پی نوشت ها:
1. احزاب (33)، آیه 41.
2. كافي ج2، ص 498.
3. سید هاشم بحرانی، البرهان في تفسير القرآن، تهران، بنیاد بعثت، 1416 ه.ق، ج4، ص 474 .
4. ابن مشهدی، تفسير كنز الدقائق و بحر الغرائب، تهران، انتشارات وزارت ارشاد، 1368 ه، ش، ج10، ص403.
5. همان.
