پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباط تان با این مرکز
عشق (محبت افراطی) در قرآن نیامده و در آن راجع به محبت آیات زیادی داریم، اما عشق به معنای محبت افراطی در اسلام مطرح شده و باید در دو بخش راجع به آن صحبت کنم:
1-عشق به خداوند و پیامبر و اهل بیت علیهم السلام و عشق به عبادت و اطاعت خدا،که این نوع عشق در روایات پسندیده شمرده شده است و از آن به عشق حقیقی یاد می شود. پيامبر صلى الله عليه و آله :
خداوند مى فرمايد: هرگاه اشتغالِ به من بر جان بنده غالب آيد، خواهش و لذّت او را در ياد خودم قرار دهم . چون خواهش و لذّتش را در ياد خودم قرار دهم، عاشق من گردد . من نيز عاشق او. چون عاشق يكديگر شديم ،پرده ميان خود و او را بالا زنم . مشاهده جلال و جمال خود را بر جان او مسلّط گردانم، به طورى كه وقتى مردم دچار سهو و اشتباه مى شوند، او دستخوش سهو نمى شود.(1)
در حدیث دیگری پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند: أَفْضَلُ النَّاسِ مَنْ عَشِقَ الْعِبَادَةَ ؛ با فضیلت ترین مردم کسی است که به عبادت خدا عشق بورزد(2). پس اگر انسان عاشق این امور شود، بسیار خوب و پسندیده است.
2-نوع دوم عشق، عشق انسان ها به یکدیگر است؛ یعنی عشق مرد به زن و عشق زن به مرد .
اگر این عشق از راه شرعی باشد، یعنی بعد از این که با هم محرم شدند، عاشق هم شوند، نه تنها اشکالی ندارد ،بلکه بسیار خوب است . سبب تحکیم پایه های زندگی آن دو می شود.
اگر عشق از راه غیر شرعی پیدا شود ،مثل اینکه وقتی با هم نامحرم هستند، عاشق هم شوند یا عشق به همجنس باشد، از نظر اسلام مردود و مذموم است ،چون غالبا این نوع عشق به وسیله نگاه و سخنان حرام شروع می شود و ادامه می یابد . امکان رسیدن به حرام های دیگر نیز وجود دارد .ممکن است باعث شود در بین دو راهی ایستادن پای دین یا پا گذاشتن روی دین به خاطر معشوق، دومی را انتخاب کند.
امیرالمؤمنین علیه السلام می فرماید:
هركه شيفته چيزى شود، آن چيز ديده اش را كور و دلش را بيمار گرداند؛ چنين كسى با ديده اى ناسالم مى نگرد . با گوشى ناشنوا مى شنود؛ شهوت ها خرد او را از هم گسيخته و دنيا دلش را ميرانده است(3).
کسی که مبتلا به عشق بد و مذموم شده ،بر سر دو راهی است . دو نوع عاقبت برای او متصور است:
اول اینکه عشقش را مخفی و مواظبت می کند تا به خاطر عشقش دچار گناهان بزرگ تر نشود .چنین فردی عاقبت به خیر می شود همان طوری که در حدیث وارد شده: هر كه عاشق شود و عشق خود را بپوشاند و پاكدامنى ورزد و صبورى كند، وقتی بمیرد ، شهید از دنیا رفته و داخل بهشت می شود (4).
دوم اینکه دنبال عشقش برود و برای رسیدن به آن دست به هر گناهی بزند که عاقبت او خطرناک است همان طوری که ابن ملجم مرادی عاشق دختری به نام قطام شد . چون قطام یکی از موارد مهریه اش کشتن امیرالمومنین بود، آن بدبخت ،حضرت را به شهادت رساند.(5)
پي نوشت ها:
1.محمدی ری شهری ،میزان الحکمة، دارالحدیث ،چاپ اول ،ج3،ص 1988،حدیث 13153.
2.ثقة الاسلام كلينى، الكافی ، دار الكتب الإسلامية تهران، 1365 هجرى شمسی، ج 2 ص83.
3.نهج البلاغه، انتشارات دار الهجره قم ،خطبه109 ص160.
4.ابن ابى الحديد معتزلى، شرح نهج البلاغة؛ انتشارات كتابخانه آيت الله مرعشى قم، 1404 ، ج 20 ،ص 233.
5.على بن عيسى إربلى، كشف الغمة، چاپ مكتبة بنى هاشمى تبريز، 1381، ج 1 ص 435.
