باسلام .کار امام حسین ع قیام بود (امام شروع کننده جنگ بود) یادفاع بود؟باتشکر لطفا منابع پاسخ به سوال راهم ذکر کنید باتشکر
با سلام و تشکر به خاطر ارتباط تان با اين مرکز
امام آغازگر جنگ نبود ، بلکه جنگ بر امام تحمیل شد و امام به دفاع پرداخت، از این رو بارها امام به این مطلب اشاره نمود که مردم کوفه از وی دعوت و حکومت او را مجبور به بیعت نموده است. امام- روز عاشورا در گفتگوی عمر سعد با امام ،- به این مطلب اشاره نموده است:
روز عاشورا فرستاده عمر بن سعد نزد امام آمد. نامه ابن سعد را به امام تقديم نمود و عرض كرد: مولاى من! چرا به ديار ما آمدهاى؟ فرمود: اهالى شهر شما به من نامه نوشتند و مرا دعوت كردهاند. اگر از آمدن من ناخشنودند باز خواهم گشت .سپس امام به فرستاده عمر بن سعد فرمود: از طرف من به اميرت بگو، خود به اين ديار نيامدهام، بلكه مردم اين ديار مرا دعوت كردند تا به نزدشان بيايم و با من بيعت كنند و مرا از دشمنانم بازدارند و ياريم نمايند، پس اگر ناخشنودند، از راهى كه آمدهام باز مىگردم.(1)
همچنان امام بارها ازبیعت خواستن یزید سخن گفت و یادآور شد که حکومت وی را مجبور به بیعت کرده است؛ مورخان مىگويند پس از مرگ معاويه در نيمه ماه رجب سال 60 هجرى يزيد به «وليد بن عتبه بن ابى سفيان»، حاكم مدينه نوشت كه از حسين بن على براى او بيعت بگيرد . به وى فرصت تأخير در اين كار را ندهد. با رسيدن نامه ، حاكم مدينه حسين بن على (ع) را خواست . موضوع را با او در ميان گذاشت. حسين ، از بيعت سرباز زد، زيرا بيعت با يزيد، نه تنها به معناى صحه گذاشتن بر خلافت شخص ننگينى مانند او بود، بلكه به معناى تأييد بدعت بزرگى همچون تاسيس رژيم سلطنتى بود كه معاويه آن را پايه گذارى كرده بود. چند روز فشار از طرف حاكم مدينه ادامه داشت، ولى حسين بن على (ع) در برابر آن مقاومت مىكرد.
حضرت در 28 رجب با اعضاى خانواده و گروهى از بنى هاشم، مدينه را به سوى مكه ترك گفت و در سوم شعبان وارد اين شهر شد (2). دشمن است که بر امام فشار می آورد که بیعت نماید . دشمن در این امر جدی مصمم بود که در صورت عدم بیعت امام را به شهادت برساند ، از این رو دشمن امام را بارها تهدید به مرگ نمود . امام مجبور شد به سوی مکه حرکت کند -که جای امن بود- . درست است که امام یکی از انگیزه های قیام خود را امر به معروف و نهی از منکر دانست (3) ، ولی امر به معروف و نهی از منکر به معنای شروع و آغاز جنگ نیست ، بلکه امر به معروف و نهی از منکر مراحل ،مراتب و شرایط دارد، که ممکن بود این امر در قالب غیر قیام مسلحانه ظهور نماید و تا جایی که امکان داشته باشد از جنگ پرهیز شود ، بر همین اساس است که نه تنها امام -در روز عاشورا- جنگ را شروع نکرد، بلکه دشمن را از جنگ بر حذر داشت و گوشزد نمود که جنگ به صلاح جهان اسلام نیست .
معنای معترض بودن این نیست که حتما اعتراض صورت گیرد ، بلکه معنای اعتراض این است که کسی سیاست و رهبری حکومت را قبول نداشته، ناراحتی خود را ابراز و علیه آن مبارزه نماید . این امر ممکن است به صورت قیام باشد و یا به صورت جهاد و فعالیت فرهنگی .
امام حسین (ع) ضمن عدم بیعت با یزید ، به ظلم و سیاست های دشمن اعتراض و حکومت را غیر قانونی خواند، و یکی از اهداف مهم نهضت را امر به معروف و نهی از منکر دانست .
در اولویت گذاری عوامل قیام، عنصر امر به معروف و نهی از منکر عامل اصلی قیام امام محسوب می شود. امام نیز بار ها از این عامل سخن گفت.
در این جا به نمونه هایی از سخنان و کلمات امام در این خصوص اشاره می شود:
پيش از حركت از مدينه، وصيتنامهاى خطاب به برادرش «محمد حنفيه» نوشت:
نه از روى خودخواهى و سركشى و هوسرانى (از مدينه) خارج مىگردم، نه براى ايجاد فساد و ستمگرى، بلكه هدف من از اين حركت، اصلاح مفاسد امت جدم و منظورم امر به معروف و نهى از منكر است.
همچنین امام هنگام عزيمت به سوى عراق در منزلى به نام «بيضه» خطاب به سپاه «حر» خطبهاى ايراد كرد . طى آن انگيزه قيام خود را چنين شرح داد:
«مردم! پيامبر فرمود: هر مسلمانى با سلطان ستمگرى مواجه گردد كه حرام خدا را حلال شمرده و پيمان الهى را در هم مىشكند، با سنت و قانون پيامبر از در مخالفت در آمده ،در ميان بندگان خدا راه گناه و معصيت و دشمنى در پيش مىگيرد، ولى او در مقابل چنين سلطانى، با عمل و يا با گفتار اظهار مخالفت نكند، برخداوند است كه اين فرد (ساكت) را به كيفر همان ستمگر (آتش جهنم) محكوم سازد .مردم! آگاه باشيد. (4)
پی نوشت ها :
1 . عاشورا ريشهها، انگيزهها، رويدادها، پيامدها، سعید داودی و مهدی رستم نژاد ، ص395-396، مدرسه الامام علی بن ابی طالب(ع)،قم،1384
2. سیره پیشوایان، مهدی پیشوایی، ص163، موسسه امام صادق (ع) ،قم،1379
3 .بحار الانوار،ج44، 329-330
4. مهدی پیشوایی، همان ،ص 168.
