قرآن

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
برای انس پیدا کردن با قرآن مراحل و مقدماتی وجود دارد، از جمله:
1- فراگیری قرائت قرآن و تلاوت آن،
2-گوش دادن با حضور قلب به تلاوت آیات قرآن که با صوت زیبا ، دلنشین و حزین توسط قاریان زبر دست تلاوت می شود،
3-درک مفاهیم و معانی اجمالی آیات،
4- مطالعه تفسیر،
5-تدبّر و تعمّق در آیات قرآن .
افراد از جهت انس با قرآن در مراتب و حالات متفاوتي قرار دارند. تلاوت قرآن، نگاه و احترام به آن، وقت خاصي را براي قرائت قرار دادن، حفظ قرآن كريم، مطالعات قرآني در زمينه لغت و واژه و ادبيات و تاريخ و تفسير و علوم متنوع قرآني در ايجاد عشق و علاقه به قرآن مفيد است.
انس با قرآن کریم زمینه ها و بستر های دیگری را نیز نیاز دارد . مهم ترین آن عبارتند از :
1- داشتن انگیزه یا شور و شوق:
« انگیزه » موتور حرکت انسان در هر کاری است یا به قول «آنتونی رابینز» انگیزه، زندگی بخش و نیرو دهنده است . به زندگی معنی و جهت می‌بخشد . هیچ عظمتی بدون عظمت انگیزه به دست نمی‌آید(1) . این در صورتی حاصل می‌شود که با معرفت و شناخت همراه باشد؛ آثار و فواید آن دانسته شود؛ ابزار انجام کار و توان لازم برای رسیدن به مقصد و قدرت بهره‌وری از آن را در خود احساس نماید.
هر چه موضوع و مسئله، از عظمت بیش تری برخوردار باشد و فواید آن زیادتر باشد، انگیزه و اشتیاق فزونی می‌یابد .
2ـ آگاهی از معجزات شگفت‌انگیز قرآن در رشته‌های مختلف علمی، ادبی، عددی، غیبگویی یا پیشگویی که در کتاب‌های قرآن پژوهی و علوم قرآنی به آن پرداخته شده .
3ـ خالص و پاک کردن ظرف قرآن از کثافت و کدورت ها :
تلاوت قرآن و تدبّر در فهم معانی آن ، و سایر عواملی که ذکر شده، هنگامی می تواند عشق و جَذَبه ایجاد کند ، و روح و معنویت بیافریند و میان انسان و قرآن رابطه عاشقانه بر قرار سازد که ظرف دلش چون دل عاشقان واقعی خالص و صادق باشد.
هنگامی که قلب از گناهان و زنگارها و تیرگی های حاصل از آن پاک گردد، نور خدا در آن می تابد . شخص را عاشق و دلباخته خدا و کلام او می گرداند . چه آن که حقیقت قرآن پاک را فقط قلب‌های پاک می‌توانند احساس کنند و بفهمند: «لا یمسه الاّ المطهرون»(2)یعنی جز پاکان نمی توانند قرآن را مس کنند و به آن دست بزنند . یعنی نزدیک شدن به قرآن طهارت نیاز دارد . نزدیک شدن به ظاهر قرآن و دست زدن به خطوط آن طهارت ظاهری یعنی وضو و غسل می خواهد ، اما کسی که می خواهد به باطن قرآن نزدیک شود و با تلاوت قرآن و انس با آن به اصطلاح عشق کند ، باید باطن جان خویش و قلب خود را از گناه پاک سازد.
عارف واصل مرحوم آیت الله بهاءالدینی می‌گوید:
مراتب فهم کتاب (خدا) به حسب مراتب تکامل انسان، به تقوا و سیر الی الله و مراتب تهذیب و مراتب کمال عقلی است. اگر کسی بخواهد با قرآن آشنا شود، باید مرد خدا شود. کسی که مرد خدا نشده، ممکن است با ترجمه و مفاهیمی آشنا شود، ولی تا وقتی که انسان حرکت الی الله نداشته باشد، با حقیقتی که حقیقت مطلوب است، آشنا نمی‌شود. (3)
4ـ مطالعه شرح زندگانی کسانی همانند علامه طباطبایی، امام خمینی، آیت الله بهجت، آیت الله بهاءالدینی که در اثر تلاوت منظم و مستمر قرآن و تدبر و آشنایی با ظاهر و باطن آن، عشق به قرآن در آن ها فوران می کرد . از این راه به کمالاتی نایل گشته‌اند . پنجره‌ای از عالم ملکوت به روی آنان باز شده است.
5ـ مطالعه کردن و آشنا شدن با روایات و احادیثی که در توصیف معارف قرآن و بیان ثواب‌ها و فضایل تلاوت آن وارد شده، مانند احادیث جلد چهارم اصول کافی، ترجمه مصطفوی ، که در موضوع فضیلت قرآن است.
6- تلاوت کننده باید خود را هنگام تلاوت در محضر خدا ببیند، زیرا که قرائت قرآن سخن گفتن خدا با بندگانش است.
امام صادق(ع) می‌فرماید: «کسی که می‌خواهد برای تلاوت قرآن انگیزه و شوق پیدا کند، لازم است چند کار انجام دهد:
اوّل: خود را در محضر خدا ببیند . با تمام وجودش احساس کند که قرآن کلام الهی است . خداوند دارد با او سخن می‌گوید. در این صورت (گوش قلبش شیفته شنیدن می‌شود و) خود را برای خدا خاشع می‌کند تا شیطان از او بگریزد.
دوم: آن که بدنش (از چشم و گوش و زبان و حواس و بالاخره همه وجودش) را از کارهای دیگر فارغ و خارج کند . برای خواندن و تدبر نمودن در قرآن آماده نماید.
سوم: انتخاب محل خلوت برای تلاوت:
اگر انسان گوشه‌ای خلوت را برگزید و از خلق و هر چیزی که موجب حواس‌پرتی می‌شود، کناره گرفت و به تلاوت پرداخت، جان و روحش با قرآن انس می‌گیرد . حلاوت و لذت گفتگو ی خدا با بندگان صالحش را درک می‌کند . از الطاف عظیم او به بندگانش آگاه می‌شود . آن را با جان روحش می‌چشد . از کرامات لطیفی که خداوند به این دسته بندگان اختصاص داده، بهره‌مند می‌شود.
سپس امام صادق(ع) می‌فرماید: پس هنگامی که بنده از جام مرحمت و لطف، جرعه‌ای نوشید، تا ابد سرمست و با نشاط می‌گردد . چنان انگیزه و اشتیاقش برای تلاوت قرآن زیاد می‌شود و فوران می‌کند که هیچ حالی را بر آن حال و هیچ زمانی را بر زمان تلاوت، ترجیح نمی‌دهد، بلکه تلاوت نسبت به هر کار و عبادتی برای او دل‌انگیزتر و لذت‌بخش‌تر می‌شود، زیرا که با تلاوت قرآن مجید، با همه وجودش احساس می‌کند بی واسطه با پروردگار خود، در مناجات و راز و نیاز است. (4)
7ـ مطالعه اعترافات غیر مسلمانان و حتی دشمنان صدر اسلام در مورد اعجاز لفظی و معنوی و علمی آ‌موزه‌های اخلاقی و معارف قرآن، باعث قوّت قلب می‌گردد . انگیزه را برای تلاوت و شناخت و تدبّر بیش تر در قرآن، زیاد می‌کند.
پی‌نوشت‌ها:
1. آنتونی رابینز ،توان بی‌پایان،ترجمه محمد رضا آل یاسین ، تهران ، هامون ، چاپ چهاردهم ، ص 30.
2. واقعه (56)، آیه 79.
3. اکبر اسدی، نردبان آسمان، چاپ ،قم ، انتشارات پارسایان ،سال 1376 ، چاپ دوم ، ص 48 و 47.
4. المحدث النوري، مستدرك الوسائل، مؤسسه آل البيت، قم، 1408 . ق، ج 4، ص 240.