خجالت از نماز خواندن

پرسشگر گرامی! با سلام و سپاس از ارتباط تان با این مرکز.
اگر چه احترام نهادن به ارحام و بزرگ ترها، به ویژه والدین و برادر و خواهر، امری ارزشمند و مورد تأکید اسلام است، ولی در یک دل دو محبتِ ضدّ یکدیگر نمی گنجد؛ به بیان دیگر، «محبت پدران و فرزندان و برادران و اقوام، بسیار خوب است و نشانه زنده بودن عواطف انسانی است؛ اما هنگامی که این محبت رو در روی محبت خدا قرار گیرد، ارزش خود را از دست می دهد». (1)
عزیز گرامی! به جای آن که از راه امر به معروف تلاش کنید، برادران خود را به اهمیت نماز و فلسفه آن و آثار و برکات مادی و معنوی آن آَشنا کنید، کتاب های مفیدی در این موضوع در اختیارشان بگذارید. آیا به جای این که آن ها را به خواندن نماز دعوت کنید، خود نیز نماز را رها کردید و به جمع ترک کنندگان نماز پیوستید؟!
هیج می دانید در روایات اسلامی، کسانی که نماز را ترک می کنند، مورد لعنت قرار گرفته اند. (2)
امام صادق - علیه السلام - می فرماید: «إنّ تارک الصلاة کافر»؛ (3) کسی که عمداً و به جهت سبک شمردن نماز، آن را ترک می کند، کافر است. شما به جای آن که برادرانت را از نفرین خدا و فرشتگان بیرون بیاورید و آن ها را در گروه مؤمنان قرار دهید، خود را نیز مورد لعن و نفرین خدا و ملائکه قرار دادید؟!
آیا می دانید ترک نماز، باعث ذلت می شود؟ (4) پیامبر اکرم (ص) می فرماید: چند گناه هست که هر کسی آن را انجام دهد، خداوند افزون بر عذاب آخرت و پیش از آن، در همین دنیا کیفرش می کند. اولین و مهم ترین آن، ترک نماز است. (5)
علاقه به خانواده و یا هر کسی، نباید باعث گناه و نافرمانی خداوند شود.
البته می دانیم که شما برای دل سوزی و اظهار محبت به برادرانت این کار را انجام دادید. قطعاً قصد نافرمانی و مخالفت با خدا را نداشتید. نمی خواستید از بندگی خدا خارج شوید و در زمره کافران قرار گیرید؛ چنان که بی نمازی یا سبک شمردن امر نماز توسط برخی افراد، مثل برادرانت، همیشه به معنای بی اعتقادی به خدا و به قصد عصیان و نافرمانی او نیست؛ بلکه علل و عوامل دیگری می تواند داشته باشد. باید آن عوامل را شناخت و آن را از بین برد. در ذیل، به دو نمونه از آن ها اشاره می شود:
1. ضعف اعتقادى
گاهی ضعف اعتقادی و پایین بودن سطح آگاهی و اطلاعات دینی شخص و نداشتن توجیه و دلیل کافی برای انجام برخی عبادت ها، باعث ترک برخی عبادات، احکام و مقررات دینی می شود. در چنین مواردی، باید با دلسوزی و اظهار محبت، مشکل شان را با آشنا کردن آن ها با معارف دینی حل نمود.
2. عدم آشنایى با فلسفه احکام
بعضى ها چون با فلسفه و فواید نماز یا سایر احکام آشنایى ندارند، در انجام آن سستى مى ورزند.
پس سعی و تلاش شما این باشد که برادران تان را با علت و فلسفه نماز و نیز آثار و فواید جسمی و روحی نماز خواندن آشنا نمایید. از سوی دیگر، آنان را از عواقب ترک نماز و این که بی توجهی به نماز چه تأثیری در سر نوشت دنیایی و آخرتی آن ها دارد، مطلع سازید. پس از این راهکارها است که خودشان به تدریج اهل نماز می شوند.
بنابراین، وظیفه شما این است که اولا، نماز های خود را بخوانید. از اشتباه خود توبه کنید و سر بر سجده بگذارید و استغفار کنید. با اشک و ناله از خطاها و گناهانی که بابت ترک نماز مرتکب شدید، پوزش و آمرزش بخواهید. نمازهایی را که نخوانده اید، قضایش را به تدریج بخوانید. به طور خصوصی به پدرتان بگویید: سرزنش شما نسبت به برادرانم به جهت نماز خواندنم باعث شد که من نیز دچار اشتباه شوم. به دلیل دلسوزی بی جا به آن ها، موجب شد که سال ها نماز نخوانم؛ ولی حالا متوجه اشتباه خودم شده ام. از شما نیز خواهش می کنم که آن ها را سرزنش نکنید؛ زیرا با سرزنش مشکل حل نخواهد شد؛ بلکه در حق آن ها دعا کنید. می توانید این سفارش را از طرف ما به پدرت بگویید.
ثانیاً، در مورد برادرانت، نخست لازم است بدانید که برای آن ها نباید خودتان را بدبخت کنید و خویشتن را مورد لعن و نفرین قرار دهید و به جهت آن ها وارد جهنم شوید. بدانید بهترین دلسوزی برای برادران، فراهم کردن زمینه هدایت آنان است، نه هماهنگ شدن با آن ها در کارهای نا درستی که مورد خشم و نارضایتی خداوند است.
چند کتاب در مورد نماز معرفی می کنیم. ابتدا خودت آن ها را مطالعه کن. اگر پس از مطالعه احساس می کنید که می توانید با برادرانت در مورد نماز صحبت کنید و احتمال می دهید که حرف شما در آن ها تأثیر خواهد گذاشت و یا اگر کتاب را در اختیار آنان بگذارید، آنان مطالعه خواهند کرد، پس حتماً این کار را بکن. اگر نمی توانید و یا احتمال نمی دهید که حرف شما در آن ها تأثیر بگذارد، پس با شخصی که احتمال می دهید که حرفش در برادرانت تأثیر دارد، صحبت کن و سفارش نما بدون آن که آن ها بفهمند که پای شما در میان هست، با برادرانت در مورد نماز صحبت کند. شاید از این طریق، از خواب غفلت بیدار شدند.
اگر هدایت شدند، خدا را شکرگزار باشد. اگر غرور یا هر دلیل دیگری مانع از هدایت آن ها شد، به فکر خودت و نجات خودت باش. دعا و رضایت پدر و مادر و خدا از هر چیز دیگری، بیش تر ارزش دارد. اگرچه رابطه شما با برادرانت ممکن است دچار مشکل شود، اما رابطه ات با خدا و پدر و مادر محکم و قوی می شود. این از هر چیزی که فکرش را بکنید، ارزشمندتر است.
در پایان و پیش از معرفی چند کتاب، نظر شما و برادرانت را به خواندن و تأمل و تفکر کردن روی دو حدیث زیر جلب می کنیم. به این امید که شاید کلام نورانی پیامبر اکرم (ص) باعث نورانیت دل همه ما گردد.
حدیث اول: حضرت رسول(ص) مى فرماید: «هر کس نماز را سبک بشمارد، دچار پانزده بلا مى شود: شش بلا در دنیا، سه بلا در هنگام مرگ، سه بلا در قبر و سه بلا در هنگامى که از قبر بیرون مى آید.
شش بلای دنیوی:
1. خداوند برکت را از عمر او بر مى دارد.
2. خداوند برکت را از روزى اش بر مى دارد.
3. سیمای خوبان و نیکو کاران از او گرفته مى شود.
4. کار نیک وى پاداش نخواهد داشت.
5. دعایش به اجابت نمى رسد.
6. از دعاى خوبان (مثل پیامبر و ائمه علیهم السلام به ویژه دعای امام زمان عجل الله تعالی فرجه) بهره‏اى نخواهد برد.
اما آنچه در هنگام مرگ به آن دچار مى شود:
1. با ذلت و خوارى از دنیا می رود.
2. گرسنه از دنیا مى رود.
3. تشنه مى میرد.
اما آنچه در قبر گریبانش را مى گیرد:
1. خداوند مَلَکى را در قبر مى گمارد تا او را شکنجه دهد.
2. قبر بر وى تنگ خواهد گرفت.
3. درون قبر وى تاریک خواهد بود.
اما آنچه در قیامت هنگام برخاستن از قبر به آن دچار مى شود:
1. خداوند فرشته‏اى بر او مى گمارد تا وى را با صورت بر زمین بکشد.
2. با وى محاسبه سختى خواهد داشت.
3. هرگز خداوند به وى نظر رحمت نمى افکند». (6)
حدیث دوم: امام صادق (ع )فرمود که رسول الله (ص ) می فرمود: «لیس منی من استخف بالصلوة لایرد علی الحوض لا والله»؛ (7) «به خدا قسم !از من نیست کسی که نماز را سبک بشمارد و کنار حوض کوثر بر من وارد نمی شود».
در پایان، کتاب های زیر را جهت مطالعه پیشنهاد می کنیم:
1. آیین نیایش، ابراهیم غفاری.
2. نماز عارفانه، جواد محدثی.
3. پرورش در پرتو نیایش، حسنعلی نوری ها.
4. نماز زیباترین الگوی پرستش، غلامعلی نعیم‌آبادی.
5. نماز از دیدگاه قرآن و حدیث، موسوی لاهیجی.
6. نماز، حسین انصاریان.
7. عبادت عاشقانه، استاد کریم محمود حقیقی.

پی نوشت ها:
1. ناصر مكارم شيرازي، تفسير نمونه، ناشر: دار الكتب الاسلامية، طهران، سال نشر 1362 ه.ش، ج23، ص 478.
2. المحدث النوری، مستدرک الوسائل، الناشر: مؤسسة آل البیت، قم، سنة نشر 1408 ه.ق، ج 3، ص 91.
3. ثقة الاسلام کلینی، الکافی، الناشر: دار الکتب الاسلامیة، طهران، سنة النشر 1365 ه.ش، ج 2، ص 278.
4. مستدرک، ج 12، ص 334.
5. همان، ج 16، ص 40.
6. الکافى، ج 1، ص 12، ح 10.
7. مستدرک الوسائل، ج 1، ص 172 و 171.