سوالات مهم من

پرسش 1:
سوالات مهم من شرح
مي توان نماز شب را نشسته خواند؟
پاسخ:
پرسشگر محترم با سلام و تشکر از ارتباطتان با اين مرکز؛
نماز هاي مستحبي از جمله نماز شب اگر به صورت ايستاده خوانده شود، بهتر است، ولي اگر کسي نشسته هم بخواند ، صحيح است . در صورتي که نمازهاي مستحبي را نشسته بخواند ، بهتر است دو رکعت نماز نشسته را يک رکعت حساب کند، مثلًا کسى که مى‏خواهد يازده رکعت نماز شب را نشسته بخواند، بهتر است 22 رکعت بخواند . اگر مى‏خواهد نماز وتر را نشسته بخواند، دو نماز يک رکعتى نشسته بخواند . ( 1 )
لطفا هرگاه سوال شرعي مي پرسيد ،نام مرجع تقليد خود را ذکر کنيد تا بر اساس نظر مرجع شما پاسخ بدهيم.
پي نوشت :
1 . امام خميني ، توضيح المسائل ، م 766 .
پرسش 2:

بعد از غسل(حيض يا جنابت) براي خواندن نماز نياز به وضو است؟
پاسخ:

پس از غسل جنابت ، نيازي به گرفتن وضو نيست . اما پس از غسل حيض ، گرفتن وضو لازم است .(1)

پي نوشت:
1. آيت الله خامنه اي ، رساله اجوبه الاستفتائات ،س 188.
پرسش 3:

اگر با راست گفتن بين دو نفر خصومت ايجاد شود چه بايد كرد؟ نماز بعد از زيارت عاشورا لازم است؟
پاسخ:

دروغ از مهم ترين گناهان است . خطرات زيادى براى هر انسانى از نظر مادى و معنوى، فردى و اجتماعى دارد، ولى مواردى وجود دارد که به صورت استثنا در روايات اسلامى و سخنان فقها و علماى اخلاق آمده است.
يکي از موارد جواز دروغ، مصلحت است، يعني مصلحت دروغ گفتن بالاتر از مصلحت راست گفتن باشد، مثلا اگر راست گفتن مفسده داشته باشد و موجب نفاق و نزاع بين دو نفر گردد و دروغ گفتن مفسده را بردارد، دروغ گفتن جايز است. اما در کجا مصلحت و مفسده مترتب است ؟تشخيص آن با کسي است که مي خواهد دروغ بگويد.
بنابر اين در جايي که دروغ گفتن هيچ مصلحت و مفسده نداشته باشد، جايز نيست، بلکه حرام و از گناهان کبيره مي باشد.
اما در جايي که دروغ گفتن سبب از بين رفتن آبروي فرد مي شود ،در صورتي که مصلحت حفظ آبرو بيش تر از راست گفتن باشد، باز داراي مصلحت مي شود، ولي اگر مفسده دروغ گفتن بيش از مصلحت حفظ آبرو باشد، جايز نيست.
در صورتي که براي دفع مفسده ، قبل از دروغ گفتن صريح ، توريه ممکن باشد ، خوب است كه انسان توريه نمايد. يعني از گفتن کلمات طوري نيت کند که دروغ نشود . خودش از سخن گفتن چيزي را قصد کند و شنونده چيزي ديگري بفهمد.(1)
خواندن نماز بعد از زيارت عاشورا مستحب است و واجب نيست.(2)

پي نوشت ها:
1 .آيت الله مکارم ،استفتائات جديد،ج3 ،س 492.
2. ابوالفضل ثقفي تهراني، شفاء الصدور، ج1، ص 59.

پرسش 4:

از دانشگاه وام دانشجويي گرفتم و تازه قسط هايش شروع شده است. بيش تر آن خرج شده است. اگر قبل از اتمام قسط ها كل آن خرج شود، آن زمان كه مقداري دستم بود ،خمس داشته؟
پاسخ:

بنا به فتواي مراجع وام خمس ندارد. تا هر وقت بخواهيد و نياز داشته باشيد، مي توانيد آن را نگه بداريد. اگر قسط هايش را از درآمد بين سال خمسي داده باشيد و وام يا بخشي از وام هنوز هزينه زندگي نشده باشد ،بر مقداري که قسطش داده شده و هنوز هزينه زندگي نشده باشد ،خمس تعلق مي گيرد . (1)
پي نوشت:
1 . امام خميني، استفتا آت، ج1 ،سوال 198 از خمس ؛
سوال از دفتر رهبري ؛ آيت‌اله فاضل، جامع المسائل،‌ج1، س 676.

پرسش 5:

خواب هاي من بسيار درهم و چرت و پرت و گاه مشمئز كننده است و بسيار كم خواب معنادار مي بينم . وجود من مثل خواب هايم پست است؟زيرا شنيده ام از عالمي كه گفته خواب هر فرد نشان شخصيت اوست .
پاسخ:

امام صادق عليه السلام فرمود: "رؤيا بر سه قسم است:
1- گاهي بشارتي از ناحيه خداوند است.
2- گاه وسيله غم و اندوه از سوي شيطان.
3- گاه مسائلي است که انسان در فکر خود (در روزها و هنگام بيداري) مي‏پروراند و آن ها را در خواب مي‏بيند".(1)
بسياري از مسايلي که انسان‌ها در خواب مي‌بينند، بازتاب افکار، آرزوها، احساسات و عواطف، بيم ها و اميد ها، تمايلات و کارکردهايي است که اشخاص در روز يا روز هاي گذشته به آن اشتغال داشته اند و يا در بايگاني ذهن و شعور باطني آن ها موجود بوده است. در طي خواب که از فشار سانسور افکار کاسته مي شود . فرصتي فراهم مي شود تا آن چه در ناهشيار وجود دارد برون ريزي کند و در قالب خواب ديده ها رخ نشان دهند. احتمالا منظور شخص مذکور از جمله « خواب هر فرد نشان شخصيت اوست » همين بوده ، زيرا بيش تر خواب هايي که مي بينيم، غالبا نوعي واکنش نسبت به افکار، فعاليت ها و احساساتي هستند که در طول روز داشته ايم.
از آن جايي که تشخيص خوابي که ديده مي شود، از کدام قسم است، آسان نيست و نمي‌توان بر اساس خواب تصميم گيري کرد ، بهتر است نسبت به کارها و افکار روزانه، و تمايلات دروني خود تجديد نظر کنيد .مديريت بيش تري روي آن­ها داشته باشيد. مي توانيد از گروه مشاوره مرکز کمک بگيريد.
اما در باره وجودتان ،ان شاءالله فردي خوب و الهي هستي.

پي نوشت :
1. ثقه الاسلام كليني، الكافي، دار الكتب الاسلاميه، طهران، 1365 ه.ش،ج 8 ، ص 90.

پرسش 6:

عمر بيش تر چه مزيتي دارد؟

پاسخ:

عمر زياد به خودي خود مزيت ندارد ، بلکه با توجه به اين که با سختي و بيماري ها و نقص هايي همراه است، مشکلاتي را فراهم مي کند .خدا در قرآن مي فرمايد:
وَ اللّه ُ خَلَقَكُمْ ثُمَّ يَتَوَفَّاكُمْ وَ مِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إلَى أرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْ لا يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَيْئا إنَّ اللّه َ عَلِيمٌ قَدِير؛(1)
خدا شما را خلق کرد، سپس شما را ميراند . از ميان شما کسي را به پيري رساند، تا هر چه آموخته از ياد ببرد و خدا دانا و توانا است.
اين آيه از ضعف قدرت حافظه در پيري سخن مي گويد، در جاي ديگر خدا يکي از عوارض پيري را وارونه شدن خلقت فرد مسن دانسته، يعني از قدرت به سوي ضعف رفتن:
وَ مَنْ نُعَمِّرْهُ نُنَكِّسْهُ فِي الْخَلْقِ أَ فَلا يَعْقِلُونَ؛(2)
هر کس را عمر دراز دهيم ،در آفرينش او دگرگون مي سازيم. آيا تعقل نمي کنيد.
امام علي فرمود : ثَمَرَةُ طولِ الحَياةِ السَّقَمُ و الهَرَمُ ؛(3)
نتيجه عمر دراز بيماري و شکستگي است. اما اگر عمر دراز همراه با اعمال خير باشد، خيلي پسنديده و خوب است . پيامبر (ص)مي فرمايد :
طوبى لِمَن طالَ عُمرُهُ و حَسُنَ عَمَلُهُ فحَسُنَ مُنقَلَبُهُ إذ رَضِيَ عَنهُ ربُّهُ ، و وَيلٌ لِمَن طالَ عُمرُهُ و ساءَ عَمَلُهُ و ساءَ مُنقَلَبُهُ إذ سَخِطَ عَلَيهِ رَبُّهُ(4)؛
خوشا به حال كسى كه عمرش دراز و كارش نيكو باشد. چنين كسى بازگشتگاهش نيكوست؛ زيرا پروردگارش از او خشنود است. بدا به حال كسى كه عمرش دراز و كردارش بد باشد. چنين كسى بازگشتگاهى بد دارد؛ زيرا پروردگارش از او ناخشنود است.
دعا کردن براي مردن :
طلب مرگ نمودن از خداوند دليل‏هاي گوناگون مي‏تواند داشته باشد. اگر منشأ آن ايمان قوي و عشق و محبت وصف ناشدني نسبت به خداوند باشد ،به طوري که عاشق تحمل دوري معشوق خويش را ندارد و وصال وي تمام آرزوي او است، مرگ ممدوح است. اما اگر به دليل برخورد با مشکلات زندگي و ضعف نفس باشد ، کاري قبيح و ناپسند است.امير مؤمنان (ع) در نهج البلاغه در خطبه معروف به خطبه متقين در اوصاف و ويژگي هاي اهل تقوا و ايمان مي فرمايد:
«و لولا الاجل الذي کتب الله عليهم لم تسقر ارواحهم في اجسادهم طرفه عين شوقا الي الثواب و خوفا من العقاب (5) ؛ اگر خداوند عمر معيني را براي اهل ايمان و تقوا معين نکرده بود، يک چشم به هم زدن نيز روح آنان در بدن شان نمي ماند ، به خاطر اشتياق به پاداش الاهي و بيم از کيفر او ».
پي نوشت ها:
1.نحل(16)آيه 70.
2.يس(36)آيه68.
3.غررالحکم ،ج3 ،ص 328.
4. العلامة المجلسي، بحار الأنوار، مؤسسة الوفاء، بيروت لبنان، 1404 ه. ق. ج 68،ص 171.
5. نهج البلاغه ، خطبه 193.

پرسش 7:

سال هاي بعد از سن تكليف از سر غفلت نماز نمي خواندم ......بايد تمام را قضا كنم يا خدا بخشيده؟
پاسخ:

قضاي نماز هاي خوانده نشده واجب است . در هر صورت بايد قضاي آن ها را به جا آورد.(1)
براي آن که قضا کردن نماز ها موجب مشقت نشود و فشار بر شما نيايد و از اصل کار هم به کلي منصرف نشويد، راه آسان؛ قضا کردن تدريجي است، يعني مي‌توانيد با هر نماز واجب ،يک نماز قضا بخوانيد، مثلا با نماز صبح يک نماز صبح را قضا کنيد. با نماز ظهر و عصر ،نماز قضاي ظهر و عصر به جا آوريد . هم چنين با نماز مغرب و عشا مثل همان را قضا کنيد. در صورتي که در ايام تعطيلي وقت بيش تري داشته باشيد، در يک روز چند شبانه روز نماز قضا کنيد. خلاصه هر گاه در طول شبانه روز وقتي پيدا کردي ،مي تواني قضاي نمازها را بخواني .
ضمنا مي توان مستحبات نماز مانند اذان و اقامه، و قنوت نماز ها را نخوانيد. فقط واجبات را به جا آوريد تا زودتر قضاي نماز ها تمام شود .

پي نوشت :
1. امام خميني ، توضيح المسائل ،م1370.