سلام عليكم
من مدتي از مقلد يك مجتهد بودم.....دوست من به من رساله ي توضيح المسائل مجتهدي ديگر را معرفي كرد.....اگر احساس كنيم كه اين مرجع از مرجع تقليد ما اعلم تر است و پس از پرس و جو در سايت اينترنتي ايشان و مشاهده ي فتاواي ايشان حس ما قوي تر شود و به حالت يقين برسد آيا مي توانيم از ايشان تقليد كنيم؟
همچنين بفرماييد كه اگر مجتهدي در مسوله اي خاص حكم احتياط واجب دهد آيا مي توانيم در مورد اين مسوله به مجتهدي كه فتواي قاطع داده است مراجعه و در مورد اين مسئله از او تقليد كنيم؟
با تشكر از سايت خوبتان
دعاي خير

با سلام و تشکر به خاطر ارتباطتان با این مرکز
اگر از اول بدون تحقیق و بدون اینکه مرجعیت و اعلمیت ایشان را تشخیص بدهید ، از ایشان تقلید کرده اید ، تقلید شما از اول باطل بوده است. و حالا تحقیق کنید ، و بعد از تحقیق اگر یقین یا اطمینان به اعلم بودن مرجع خاصی پیداکردید از همان مرجع تقلید کنید و اگر اطمینان هم حاصل نشود و از راه تحقیق گمان به اعلم بودن مرجع خاصی پیدا کنید به گمان خود عمل کنید .
راه های شناخت مرجع تقلید اعلم
مجتهد و اعلم را از سه ‌راه مى توان شناخت : اول آن که خود انسان یقین کند ، مثل آن که از اهل علم باشد و بتواند مجتهد و اعلم را بشناسد ،
دوم آن که دو نفر عالم عادل که مى توانند مجتهد و اعلم را تشخیص دهند مجتهد بودن یا اعلم بودن کسى را تصدیق کنند، به شرط آن که دو نفر عالم عادل دیگر با گفته آنان مخالفت ننمایند .
سوم آن که عده‌اى از اهل علم که مى توانند مجتهد و اعلم را تشخیص دهند ، و از گفته آنان اطمینان پیدا مى شود مجتهد بودن یا اعلم بودن کسى را تصدیق کنند .
اگر شناختن اعلم برای شما مشکل باشد باید از کسى تقلید کنید که گمان به اعلم بودن او دارید ، بلکه اگر احتمال ضعیفى هم بدهید که کسى اعلم است و بدانید دیگرى از او اعلم نیست بنابر احتیاط واجب باید از او تقلید نمائید و اگر چند نفر در نظر شما اعلم از دیگران و با یکدیگر مساوى باشند. باید از یکى از آنان تقلید کنید ( 1 )
درحال حاضر مراجعی در حوزه های علمیه معروف و مشهور هستند که پس از استفاده از راه های تشخیص مرجع اعلم، می توان از یکی از آن ها تقلید نمود از جمله، آیات عظام:
1 ) حضرت‌آيت‌الله‌حاج‌سيدعلي‌خامنه‌اي‌(مقام‌معظم‌رهبري‌) .
2 ) حضرت‌آيت‌الله‌حاج‌شيخ‌حسين‌وحيد خراساني‌ .
3 ) حضرت‌آيت‌الله‌حاج‌سيد موسي‌شبيري‌زنجاني‌ .
4 ) حضرت‌آيت‌الله‌حاج‌شيخ‌ناصر مكارم‌شيرازي‌ .
5 ) حضرت آیت الله حاج سید علی سیستانی .
6 ) حضرت آیت الله حاج شیخ لطف الله صافی گلپایگانی . دامت برکاتهم .
در جایی که مجتهد صریحا فتوی نداده باشد و بگوید بنابر احتیاط واجب ، واجب است ، مقلد یا به احتیاط واجب مرجع تقلید خود عمل کند ، یعنی اگر مجتهد به احتیاط واجب ، واجب دانسته باشد ، مقلد می تواند مطابق آن عمل کند. در این صورت باید کار مورد نظر را انجام دهد . می تواند به مرجعی که بعد از مرجع تقلید خودش اعلم از دیگران باشد ، و آن کار را واجب ندانسته ، عدول کند و آن کار را ترک کند و انجام ندهد .
مثلا اگر مرجع تقلید شما در رکعت سوم و چهارم نماز بگوید : احتیاط واجب آن است که سه مرتبه تسبیحات اربعه گفته شود ، ولی مجتهد اعلم بعدی ؛ فتوی بدهد و بگوید: گفتن تسبیحات اربعه یک مرتبه کفایت می کند ، مقلد می تواند یا به احتیاط واجب مرجع خود عمل کند و سه مرتبه بگوید یا طبق فتوای مجتهد اعلم بعدی عمل کند و براساس فتوای مجتهد مرجع بعدی یک مرتبه بگوید .
در احتیاط واجب ، مقلد اختیار دارد که یا به احتیاط واجب عمل کند یا به فتوای مجتهد دیگری با توضیحی که داده شد در آن مسئله رجوع کند و به فتوای او عمل کند . ( 2 )
پی نوشت ها :
1 . توضیح المسائل مراجع ، ج1، م 3 و4 و14 .
2 . امام خمینی ( ره ) ، توضیح المسائل، م 7 ، ( نظررهبری در این مسأله مطابق با فتوای امام خمینی ( ره ) می باشد ) .