بنام خدا
سلام عليكم
با توجه به اينكه عذاب الهي پس از اتمام حجت از سوي پيامبران ودادن فرصتهاي لازم وكافي از سوي پروردگار نازل مي گردند. كودكان وشيرخوارگان به چه علت عذاب مي شوند.آنهاكه گناهي مرتكب نشده اند.
با تقديرو سپاس فراوان
محمدصيادي هنرور
با سلام و تشکر به خاطر ارتباط تان با این مرکز.
مراد پرسشگر محترم خوب روشن نیست. اگر مراد عذاب اخروی کودکان است ، کودکانی که در پرسش اشاره شده، به دلیل این که قبل از رسیدن به سن تکلیف از دنیا رفته اند، در آخرت کیفر و رنجی متوجه آن ها نخواهد بود، ولی به این نکته باید توجه نمود که انسان بعد از مرگ در عالم برزخ حرکت تکاملیاش ادامه دارد،چون
حرکت و سیر در عوالم بعد از دنیا نیز مطرح است. حرکت در زندگی دنیوی خلاصه نشده و در عوالم و نظامهای دیگری که بعد از دنیا هست، حرکت به تناسب همان عوالم و به مقتضای نحوه وجودی خاص و احکام و معیارهای مخصوص آن ها ادامه داشته ، به لقای پروردگار منتهی میگردد.
حرکت به مفهوم نزدیک و نزدیکتر شدن، از حجابها و موانع و رنگها رها گشتن، از حجب و مجال نوری عبور کردن، در نهایت از کسوت خود بیرون آمدن و وجه حق بودن، تا وقت لقای رب در روز موعود ادامه دارد . فلسفه وجودی عوالم بعد از مرگ تا حصول لقای رب همین بوده، ورود انسان به این عوالم یکی پس از دیگری به همین منظور میباشد. (1)
در برخی روایات آمده که کودکان در عالم پس از مرگ (عالم برزخ) تحت تربیت قرار میگیرند . به رشد و کمال لایق خود میرسند. رسول خدا در شب معراج پیرمردی سالخورده و محاسن سفیدی را دید که زیر درختی نشسته و تعدادی از بچهها و کودک به اطراف او سرگرم بازی هستند، حضرت از جبرئیل پرسید :او کیست و این کودکان چه کسانی هستند؟ جبرئیل گفت : جناب ابراهیم خلیل است . بچهها فرزندان مومناناند که در کودکی از دنیا رفته و در این جا تحت تربیت ایشان قرار دارند. (2)
اگر مرادپرسشگر محترم عذاب های است که در دنیا بر گناه پیشگان نازل می شود؛ چون دنیا محل اسباب و مسببات است، وقتی سبب نزول عذاب برای جامعهای فراهم شد ، بیگناه را نیز شامل میشود ،چون خاصیت عالم دنیا چنین است که به اصطلاح وقتی بلا آمد، تر وخشک با هم می سوزد.
نزول عذاب برای اقوامی زمانی بوده که نه تنها سران آنان فاسد بودند،بلکه غالب افراد جامعه آن روز ،چه زن و چه مرد، کوچک و بزرگ فاسد بودند. در این صورت جایی برای ضمانت پیامبر نمیماند، مثلاً قرآن درباره قوم نوح(ع) میفرماید:
آن قدر این مردم ،اعم از کوچک و بزرگ فاسد شده بودند که :«وَلا یَلِدُوا إِلّا فاجِراً کَفّاراً»(3) نه تنها کودکان آنان فاسد شده بودند، بلکه نسل آن ها نیز فاسد شده بود .
در مورد نزول عذاب و نابودی کودکان چه بسا اگر کودکان رشد مییافتند و به سن تکلیف و بلوغ فکری میرسیدند ،تابع تأثیرات محیطی و خانوادگی ،مسیر کفر و انحراف پدران خویش را دنبال میکردند و به ضلالت ابدی گرفتار میشدند. در مورد کودکانی که در عذاب نابود شدند ، البته ما هم معتقدیم که تحمل یک حادثه قهرآمیز الهی با یک مرگ طبیعی تفاوتهایی دارد اما نباید فراموش نمود که مرگ هر فردی به تناسب وضع روحی و درونیش سخت و دشوار یا آسان و کم زحمت خواهد بود . اگر فشار مضاعف روحی و وحشت و عذابی بیش از حالت عادی متوجه کودکان شده همانند هر سختی و رنج دیگری که ممکن است انسان به صورت بیاختیار در زندگی تحمل کرده باشد ، پاداش و برکات اخروی جبران آن خواهد بود.
چرا به خاطر کفر و نافرمانی پدران و بستگان، کودکان متحمل عذاب گشتند؟
آیا در زندگی انسانی اشتباهات یا درستکاری انسان ها، نیکیها و بدیها و تصمیمات درست یا نادرست افراد بر سایرین اثر گذار نیست؟ آیا ارزشهای والای انسانی یک فرد به حال خانواده بستگان، همسایگان و حتی مردم شهر و کشورش سودمند نیست و برعکس زشتخویی و بد رفتاری یک فرد موجب سلب آرامش و امنیت سایرین نمیگردد؟
تاثیر و تاثرها و درگیر بودن انسان ها با رفتارهای دیگران و نتایج آن ها ویژگی زندگی اجتماعی انسان است. مهم این است که هر فرد در شرائط خاص خود و در برابر موقعیتهای ویژه و متأثر از افراد پیرامون چگونه رفتاری را بر میگزیند ؟
حتماً دیدهاید فردی بر اثر بیاحتیاطی در رانندگی عامل تصادفی میشود که نه تنها جان خود بلکه جان همسر و فرزندان خود را هم میگیرد. آیا در آن جا هم میپرسید چرا خدا به طور معجزهآسایی فرشته مرگ را تنها بر سر پدر خطا کار فرود نیاورد؟ چنین سوالی موجه نیست.
پینوشتها:
1. محمد شجاعی، معاد یا بازگشت به سوی خدا، ج 1، ص 330.
2. بحار الانوار، ج 18، ص 303، حدیث 7 باب 3.
3. نوح (71 ) آیه 27
؛تفسیر نمونه، ج 22، ص 429،نشر دارالکتب الاسلامیه، تهران ،بی تا
؛حیات القلوب ،ج1 ،ص265 ،نشرسرور، قم، 1375 ش
