خمس و زکات

پرسشگر گرامی با سلام سپاس از ارتباط تان با این مرکز
بخش اول:
خمس (یک پنجم ) مال را می‌گویند و به هفت چیز خمس تعلق می‌گیرد که توضیح داده می‌شود:
1 - منفعت کسب:
یعنی مالی که انسان از طریق تجارت یا صنعت و یا کسب‌های دیگر به دست می‌آورد و از مخارج سال او و خانواده اش زیاد بیاید.
2 - معدن:
اگر از معدن طلا یا نقره یا مس یا سرب یا آهن یا نفت یا زغال سنگ یا فیروزه یا عقیق یا نمک و یا معدن‌های دیگر چیزی به دست آورد و به مقدار نصاب باشد.
3 - گنج:
مالی است که در زمین یا کوه و یا دیوار پنهان باشد و کسی آن را پیدا کند.
4 - مال حلالی که مخلوط به حرام باشد:
اگر مال حلال به گونه ای با مال حرام مخلوط شود که انسان نتواند آن ها را از یکدیگر تشخیص دهد، باید خمس تمام مال را بدهد.
5 - جواهری که به واسطه فرورفتن در دریا به دست می‌آید.
6 - غنیمت:
اگر مسلمانان به امر امام (ع) با کفّار جنگ کنند و غنایمی در جنگ به دست آورند.
7 - زمینی که کافر ذمّی از مسلمان بخرد. کافر ذمّی به کافری گفته می‌شود که به صورت اقلیت در کنار مسلمانان زندگی می‌کند و شرایط ذمّه را پذیرفته است .

مصرف خمس :
خمس را باید دو قسمت کنند :
یک قسمت آن سهم سادات است، که امر آن با حاکم است و باید آن را به مجتهد جامع الشرایط تسلیم کنند و یا با اذن او به سید فقیر یا سید یتیم یا به سیدى که در سفر درمانده شده بدهند .
نصف دیگر آن سهم امام است یا به مصرفى که او اجازه مى‏دهد برسانند. (1)
از وقت شروع به کار که یک سال بگذرد ،هرچه از خرج سال زیاد بیاید، خمسش باید داده شود.

بخش دوم زکات:

زکات تنها در نه‌ چیز واجب است: اول گندم، دوم جو، سوم خرما، چهارم کشمش، پنجم طلا، ششم نقره، هفتم شتر، هشتم گاو، نهم گوسفند؛ پس اگر کسى مالک یکى از این نه چیز باشد، با شرایطى که در رسالة مراجع تقلید آمده است، باید زکات آن را بدهد.

انسان مى‏تواند زکات را در هشت مورد مصرف کند:
اول: فقیر، و آن کسى که مخارج سال خود و عیالاتش را ندارد . کسى که صنعت‏ یا ملک یا سرمایه‏اى دارد که مى‏تواند مخارج سال خود را بگذراند ،فقیر نیست.
دوم: مسکین، و آن کسى است که از فقیر سخت تر مى‏گذراند.
سوم: کسى که از طرف امام علیه‏السلام یا نایب امام مامور است که زکات را جمع و نگهدارى نماید و به حساب آن رسیدگى کند و آن را به امام علیه السلام یا نایب امام یا فقرا برساند.
چهارم: کافرهایى که اگر زکات به آنان بدهند، به دین اسلام مایل مى‏شوند یا در جنگ به مسلمانان کمک مى‏کنند.
پنجم: خریدارى بنده‏ها و آزاد کردن آنان.
ششم: بدهکارى که نمى‏تواند قرض خود را بدهد.
هفتم: سبیل الله یعنى کارى که مانند ساختن مسجد منفعت عمومى دینى دارد، یا مثل ساختن پل و اصلاح راه که نفعش به عموم مسلمانان مى‏رسد و آنچه براى اسلام نفع داشته باشد، به هر نحو که باشد.
هشتم: ابن‏السبیل، یعنى مسافرى که در سفر درمانده شده. (2)

فرموده اید سی ساله هستید. نمی توانید از آقای خویی تقلید کنید چون بعد از رحلت ایشان به سن بلوغ رسیده اید .

پی نوشت ها :
1. آيت الله خوئي ،‌ توضيح المسائل، احكام خمس .
1.همان، احكام زكات .