پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
کرامت مثل اعجاز عبارت است از یک امر خارق العاده که برای اثبات امری الهی به کار می رود. ولی فرقش با اعجاز در این است که انسان دارای معجزه ادعای نبوت دارد. بنابراین مختص پیامبران است. ولی شخص صاحب کرامت ادعای نبوت ندارد. مثل کراماتی که از امامان شیعه و یا از اولیای الهی سر می زند .(1)
اما جادو يا سحر در لغت به معنای کار لطیف، ظریف و عجیبی است که علّت آن مخفی است و در عرف شرع به کاری میگویند که سبب و علّتش مخفی باشد و انسان خیال کند که واقعیت دارد، ولی خدعه و فریبکاری باشد.(2) سحر را با جادو و کهانت به یک معنا میدانند. سحر گاهی تصرّف در چشم بیننده است که چیزی را بر خلاف آن چه هست، به چشم او آورد و گاه کاری باشد که چیزی را بر خلاف صورت و جنس آن مصوّر سازد که غالباً همراه با نیرنگ و خدعه و تردستی و خیال پروری است.(3)
کارهایی که پیامبران و امامان و اولياي الهي انجام می دهند. تفاوت هایی اساسی با عمل مرتاضان و ساحران دارد که برخی از آنها چنین است:
1. ریاضت های روحی پیامبران و اولیای الهی ـ علیهم السلام ـ جز از طریق عبادت های شرعی صورت نمی گیرد، در حالی که مرتاضان و کاهنان و... از هر گونه ریاضت روحی که در تقویت روح و چیره شدن آن بر عالم ماده مؤثر باشد، استفاده می کنند.
2. عامل غیبی مؤثر در تحقق معجزات و كرامتها توسط پیامبران و اولیای الهی، عنایت و مشیت ویژه خداوند است، ولی عامل نامریی که مرتاضان و ساحران را کمک می دهد، شیاطین یا جن يا برخي قدرت هاي طبيعي روحي می باشند.
3. کارهای مرتاضان چون از نوع و گونه کارهای بشری است ، افراد دیگر نیز می توانند با پیمودن همان راه ها و همان آموزش ها و ریاضت ها، به قابلیت های مرتاضان دست یابند ، اما اعجاز پیامبران و كرامت امامان قابل تعلیم و یاد گیری نیست و قابل معارضه و مثل آوردن نیست.
4. پیامبران و اولیای خداوند، از کارهای خارق العاده، جز در مسیر رضای خدا و مصالح بندگان خدا استفاده نمی کنند، و هرگز آن را برای مقاصد فردی و نفسانی به کار نمی برند، در حالی که دیگران تنها مصالح و منافع خود را مدنظر دارند، و به انگیزه کسب مال یا مقام یا انتقام جویی های شخصی، از کارهای خارق العاده استفاده می کنند.
5. معجزه های پیامبران و كرامات اولیای الهی، غیرقابل معارضه و شکست ناپذیر است، زیرا متکی به اراده و عنایت ویژه الهی است که مقهور چیزی نیست؛ ولی کارهای خارق العاده ساحران و مرتاضان، قابل معارضه و شکست پذیر است و اولاً: مغلوب معجزه های پیامبران می باشد و ثانیاً: برخی از آن ها بر برخی دیگر غلبه می کنند.
6 . از آن جا که پشتوانه معجزه های پیامبران، مشیت و عنایت ویژه الهی است، معجزه های آن ها، منحصر به نوع یا صنف خاصی از کارها نمی باشد، بلکه به حکم مقتضیات احوال و شرایط مختلف، کارهای خارق العاده گوناگونی را انجام می دهند، در حالی که مرتاضان یا ساحران تنها از عهده انجام کارهای خارق العاده معینی برمی آیند.
پي نوشتها:
1. مصباح يزدي، محمدتقي، آموزش عقايد، چاپ و نشر بين الملل، تهران، 1381،ص221و222.
2. علامه مجلسي ، بحارالأنوار، ج 56، ص 277.موسسه الوفاء بيروت 1404 ق.
3. سید مصطفی دشتی، معارف و معاریف، ج 6، کلمه سحر، لغت نامه دهخدا، ج 8، کلمه سحر.
