با سلام
من درآذر 85 ازدواج کرده ام و در سال 86 به سر کار رفتم وضعیت مالی همسرم خیلی خوب نبود ولی الحمدا... شکرحتی همین حالا هم وضعیت همینطور است و با کمک مالی من زندگی میگذرانیم من فکر میکردم خمس یعنی هر جنسی که می خریم اگر بیشتر از یک سال باقی ماند اضافی آن جنس یک پنجم آن را باید به امام داد از مال همسرم چیز زیادی نمی ماند که خمس بدهد ولی از مال من هرچه که درآمدم بوده به قصد خرید یا ساخت خانه یا وام گرفته ام و یا چیزی هم باقی مانده پس انداز برای ساخت خانه کرده ام و پولها را باهم برای اینکه از دست ندهم و خرج نکنم یک ماشین خریدم باز به قست اینکه بفروشم برای ساخت خانه حالا شنیده ام که باید خمس بدهم و سال خمسی نیز باید قرار دهم اگر امکان دارد هم در مورد خمس توضیح دهید و مقدارش و اینکه من چگونه می توانم محاصبه کنم و اگر میزانش زیاد شد اگر نداشته باشم چگونه باید آن را پرداخت کنم.
با سلام و تشکر به خاطر ارتباط تان با این مرکز.
اگر ماشین سواری را برای استفاده شخصی خریداری می کنید و بعدا می فروشید، خمس ندارد. اما اگر ماشین را برای مسافر کشی خریداری کنید, جزء سرمایه حساب می شود و خمس دارد.
1- اگر کسی از طریق تجارت یا صنعت یا کسب های دیگر و گرفتن اجرت، مالی تهیه کند ،چنانچه از مخارج سال خود او و عیالش زیاد بیاید و سال برآن بگذرد ،باید خمس بدهد.(1)
خمس یعنی یک پنجم ،به این معنا که یک پنجم از آنچه اضافه مانده است، به مرجع تقلید داده شود.
البته آنچه از منافع کسب در بین سال به مصرف خوراک و پوشاک و اثاثیه و خرید منزل و عروسی و جهیزیه دختر و زیارت و مانند این ها می رساند، در صورتی که از شأن او زیاد نباشد و در وقتی تهیه شود که معمولا تهیه آن مورد حاجت است و زیاده روی نکرده باشد ،خمس ندارد(2). ولی آنچه پس انداز و اضافه می ماند ، خمس دارد.
2- اگر کسی وام گرفته باشد ،به عین پول وام خمس تعلق نمی گیرد، مگر آن که اقساط آن را بدهد و عین پول هم باقی باشد . چنانچه پول وام پس انداز شود, به مقداری که اقساط آن تا پایان سال خمسی داده شده باشد ، به همان مقدار خمس تعلق می گیرد.
3- تعیین سال خمسی برای کسانی که در آمد آن ها بیش تر از هزینه زندگی باشد، لازم است . کسانی که کارمند هستند، تاریخ اولین حقوق خود را سال خمسی خود قرار دهند . شما نیز تاریخ اولی در آمد خود را سال خمسی خود قرار دهید(3).
4- كسى كه نياز به خانه ملكى دارد، آنچه را صرف خريد خانه مىكند خمس ندارد، ولى اگر درآمد سالش براى خريد خانه كفايت نكند و مجبور باشد چند سال پس انداز كند تا قادر به تهيّه خانه شود، پول هايى كه سال بر آن ها گذشته خمس دارد، امّا اگر زمين خانه را در اثنای سال اوّل بخرد و مصالح ساختمانى را در سال بعد و اجرت بنا را در سال سوم بدهد، هيچ كدام خمس ندارد(4).
با توجه به مطالبی که ذکر شد اگر پس انداز داشته باشید که سال بر آن گذشته است، باید یک پنجم آن را بابت خمس بدهید.
اما اگر پول نقد پس انداز ندارید و پیش از رسیدن سال ، پس انداز را ماشین سواری برای استفاده شخصی خریده باشید تا از آن استفاده نمائید و بعدا برای تهیه خانه بفروشید ،خمس ندارد.
پی نوشت ها:
1. آیت الله مکارم، توضیح المسائل، مسأله 1475.
2. همان ،مسأله 1497.
3. همان، مسأله 1486.
4. همان، مسأله 1499.
