آمدن اسلام به ایران

پرسشگر گرامی با سلام سپاس از ارتباط تان با این مرکز
کافی است تنها به این نکته توجه کنید که از نظر اسلام دین زرتشتی به عنوان دین آسمانی شناخته می شد و تعرض به زنان و کودکان آن ها در اسلام ممنوع بود . مسلمانان به پیروی از دین اسلام موظف بودند که شهرهای فتح شده از ایران را که به دین زرتشتی بودند ، در انتخاب دین اسلام ، یا ماندن در دین زرتشتی و دادن مالیات (جزیه) به آنان اختیار بدهند.
گسترش اسلام در ایران مبتنی بر زور، اجبار و شمشیر نبود ، که متأسفانه چنین وانمود می‌شود .
حقانیت، جامعیت و دستورهای حیات‌بخش اسلام و سیره پیامبر از یک سو و آمادگی ایرانیان جهت پذیرش اسلام از سوی دیگر موجب گردید که اسلام در این کشور گسترش یابد. نامه پیامبر به پادشاه ایران نیز عامل مهم گسترش اسلام در این کشور به حساب می آید. نامه پیامبر به خسروپرویز و فراخوانی وی به اسلام، این پرسش را به وجود آورد که اسلام چیست و حضرت محمد کیست؟
بدین جهت ایرانیان جهت آشنایی با اسلام به تحقیق پرداخته و در جستجوی اسلام بر آمدند. مهم‌تر از همه اینکه ایرانیان از ادیان حاکم در این کشور خسته و ناراحت بودند، زیرا آن ها پاسخگوی نیاز و خواسته‌های مردم نبودند، از این رو است که با مطرح شدن اسلام، ایرانیان به اسلام رو آورده و منتظر معرفی آن بودند. با مطرح شدن اسلام، طیف وسیعی از ایرانیان به اسلام گرویدند. این گرایش بدون اجبار , اکراه و با میل و رغبت آنان صورت گرفت.
در اين باره تذكر نكاتي لازم است
1. اسلام آوردن مردم ایران، به تدریج صورت گرفت. چنین نبود که همه مردم ایران در یک زمان اسلام را پذیرفتند. اکنون که بیش از چهارده قرن از بعثت پیامبر اسلام، می‏گذرد، همه مردم ایران اسلام را نپذیرفته‏اند؛ بلکه عده‏ای بر دین زرتشتی مانده‏اند و گروهی مسیحیت را قبول کرده‏اند. عده‏ای نیز یهودی هستند.
2. اگر دین اسلام ظاهر نمی‏شد، دینی که در ایران پذیرفته می‏شد، دین زرتشتی نبود، چون که مقبولیت خود را از دست داده بود و مردم آن را نمی‏خواستند. شاید آن دین ،مسیحیت می بود؛ برای همین است که با آمدن اسلام به ایران، بر دشمنی مسیحیان با اسلام افزوده شد.
3. مردم ایران در برابر مسلمانان، مقاومت نکردند و به این جهت، دین اسلام زود در ایران پیشرفت کرد.
علت شکست نیروهای نظامی حکومت ایران، ناتوانی نظامی آنان و یا تنها روحیه قوی مسلمانان نبود، بلکه علت اصلی شکست نیروهای جنگی ایران در برابر هجوم مسلمانان، ناراضی بودن مردم ایران از حکومت و آیین خود بود. آنان نخواستند بجنگند و حتی گاهی با مسلمانان همکاری می‏کردند. (1)
4. مردم ایران، در زمان بعثت و حیات حضرت رسول(ص)، به اسلام توجه کردند و به تدریج و با میل و رغبت آن را پذیرفتند.در این میان اولين شخصیت‌های ايراني مانند سلمان فارسی(2) و باذان بن ساسان نیز در گسترش اسلام مؤثر بودند، زیرا این دو شخصیت از انسان‌های تأثیرگذار در فرایند تحولات ایران بوده و در میان ایرانیان، موقعیت خاصی داشتند.
ايرانيان هنگام ورود مسلمانان به ایران در برابر مسلمانان، مقاومت نکردند . به این جهت، دین اسلام به زودی در ایران پیشرفت کرد. علت شکست نیروهای نظامی حکومت ایران، ناتوانی نظامی آنان و یا تنها روحیه قوی مسلمانان نبود، بلکه علت اصلی شکست نیروهای جنگی ایران در برابر هجوم مسلمانان، ناراضی بودن مردم ایران از حکومت و آیین خود بود. آنان نخواستند بجنگند و حتی گاهی با مسلمانان همکاری می‏کردند .
اسلام آوردن سلمان فارسی و جایگاه بلند او در نزد پیامبر و تبلیغ وی از اسلام موجب گردید که اسلام به طور روزافزون در ایران گسترش یابد. البته حضور مسلمانان بعد از جنگ اعراب و ایرانیان نیز در گسترش اسلام به این کشور تأثیرگذار بود. زیرا مسلمانان اسلام را معرفی و از آن تبلیغ نمودند. افزون بر آن برخی از مسلمانان به گونه ای رفتار می نمودند که ایرانیان مجذوب اسلام می­شدند.
دومین مسلمان از ایرانیان «باذان بن ساسان» است . رویکرد وی در گرایش دیگران به اسلام موثر بود. پس از باذان بسیاری از ایرانیان ساکن یمن، مسلمان شدند. ایرانیان در زمان رسول اکرم، با میل و رغبت دین اسلام را پذیرفتند . هیچ گونه زور و تهدیدی در کار نبود .
جهت آگاهی بیش تر از این موضوع به کتاب خدمات متقابل اسلام و ایران، استاد مطهری مراجعه فرمایید.

پی‌نوشت‌ها:
1. تفسیر نمونه، ج2، ص206.
2. خدمات متقابل ایران و اسلام، شهید مطهری، ص ص59 - 79 ،قم ، دفتر انشارات اسلامی ،1362 ،