salam ,aya tamame kafe har do pa be hengame istadan dar namaz bayad ruye zamin bashad agar baxshi az yek pa ruye zamin nabashad masalan az farsh bala bemanda ya bar balaye bolandi namaz xande shavad namaz eshkal darad ya inke sahvan baxshi az pa ruye zamin nabashad?agar vasate zekri motevajeh shodim che konim?harakatemoxtasar dast be hengame sajde che hokmi darad?aya rahi baraye qalabe bar vasvase hast?agar be hengame namaz halati pish ayad ke motmaen nabashim ya shak konim ke vozou batel shode che hokmi darad?
پرسش 1:
Ahkam
شرح : salam ,aya tamame kafe har do pa be hengame istadan dar namaz bayad ruye zamin bashad agar baxshi az yek pa ruye zamin nabashad masalan az farsh bala bemanda ya bar balaye bolandi namaz xande shavad namaz eshkal darad ya inke sahvan baxshi az pa ruye zamin nabashad?agar vasate zekri motevajeh shodim che konim?harakatemoxtasar dast be hengame sajde che hokmi darad?aya rahi baraye qalabe bar vasvase hast?agar be hengame namaz halati pish ayad ke motmaen nabashim ya shak konim ke vozou batel shode che hokmi darad
تمام هر دو پا به هنگام ايستادن در نماز بايد روي زمين باشد و اگر بخشي از يك پا روي زمين نياشد مثلا از فرش بالا بماند يا روي بلندي نماز اقامه شود ، نماز اشكال دارد يا اينكه سهوا بخشي از پا رووي زمين نباشد چي ؟
پاسخ:
با سلام و تشکر به خاطر ارتباط تان با اين مرکز.
سوال کمي ابهام دارد. اگر مقصود خود را روشن تر بيان کنيد ،پاسخ دقيق تر مي دهيم.
اگر انسان در نماز يکي از پاهاي خود را کمي بالاتر از ديگري قرار بدهد، به صورتي که از حالت ايستادن معمولي خارج نشود و بر هر دو پا تکيه داشته باشد، اشکالي ندارد.
همچنين اگر يک پا روي زمين و پاي ديگر روي فرش باشد ، اشکالي ندارد.
در صورتي که انسان مجبور باشد پاي خود را بالاتر از ديگري قرار بدهد، اشکالي ندارد.(1)
پي نوشت :
1. العروه الوثقي ، ج1 ، فصل في القيام ، م8 با حاشيه آيت الله مکارم .
پرسش 2:
حركت مختصر دست به هنگام سجده چه حكمي دارد ؟
پاسخ:
در هنگام ذكر نبايد دست را حركت داد ،ولي هنگامي كه انسان ذكر نمي گويد ، حركت دست اشكالي ندارد.(1)
پي نوشت :
1. آيت الله مكارم ، توضيح المسائل ، م949.
پرسش 3:
راهي براي غلبه بر وسوسه هست؟ در هنگام نماز حالتي پيش بياد كه شك كنيم كه وضو باطل شده ، چه حكمي دارد؟
پاسخ:
داشتن وسواس در مورد احکام و دستورهاي ديني مانند طهارت و نماز، نوعي بيماري تلقي مي شود.
وسوسه از القاءات شيطان است، اگر از راه هاي ديگر نتوانست مؤمن را به انحراف بکشاند، از راه وسواس در انجام عبادات و يا وسواس در طهارت و نجاست وارد مي شود تا فکر و وقت مؤمن را تلف کند و از اين طريق او را به گناه بکشاند. کسي در دام وسوسه شيطان گرفتار مي شود که احکام دين را درست نفهميده و در فهم احکام ديني اشتباه کرده باشد.
عمل به وسوسه و پيروي از آن حرام است. در روايت آمده است:« إِنَّمَا يُرِيدُ أَنْ يُطَاعَ فَإِذَا عُصِيَ لَمْ يَعُدْ إِلَى أَحَدِکُم» (1) يعني شيطان مي خواهد در طاعت او باشيد . وقتي شيطان را مخالفت کرديد، به سوي هيچ يک از شما باز نمي گردد.
در روايت ديگر از عبدالله بن سنان آمده: به امام صادق (ع) قضيه مردى را گفتم که در وضو نماز وسواس دارد، آن گاه افزودم: او مردى عاقل است، امام فرمود: چگونه عاقل است، در حالى که از شيطان پيروى مىکند؟! (2)
هر چند مسلمان در تمام مسائل تکاليفي دارند که بايد رعايت نمايند . از جمله طهارت و نجاست بايد به مقداري که لازم است رعايت شود. اما در عين حال طهارت و نجاست به صورت بسيار آسان در اسلام مطرح شده است.
از نظر شرع تا زماني که صد در صد يقين به نجس شدن چيزي و جايي پيدا نشود، تمام چيزها پاک مي باشد، هر چند انسان احتمال نجس شدن را بدهد يا شک در نجاست و طهارت داشته باشد. بدون يقين به نجس شدن، همه چيز پاک مي باشد.
دين اسلام داراي احکام سهل و آسان و همخوان با فطرت بشري است . با وسواس و شک آن را بر خود مشکل نکنيد . خداوند راضي به رنج و عذاب کسي نمي باشد. در طهارت و نجاست اصل بر پاکي و طهارت اشيا است. مؤمن کسي است که متعبد به دستور شرع باشد . از وسواس در همه موارد دوري کند.(3) از طرف ديگر شکستن نماز واجب بدون ضرورت و عذر شرعي حرام است (4). اينکه چند مرتبه نماز را به خاطر وسوسه مي شکنيد ، در هر مرتبه مرتکب حرام مي گرديد.
وظيفه شرعي شما آن است که به وسوسه و شکي که براي شما در مورد طهارت و نجاست پيش مي آيد، اعتنا نکنيد . تا زماني که عين نجاست را در چيزي نبينيد ، همه چيز را پاک بدانيد و اين تکليف شرعي شما است . نماز را هم نشکنيد که شکستن آن حرام است . مانند ساير مردم به صورت متعارف رفتار کنيد و وسواس را هم ترک نمائيد.
ضروري است فرد مبتلا به وسواس براي درمان خود به راه هاي مؤثر و راهگشا متوسل شود . درمان وسواس بايد تحت نظر روانپزشک و روان شناس به طور همزمان قرار گيرد . در بسياري موارد دارو درماني يا روان درماني تنها نيز جواب نمي دهد. وسواس بايد طي جلسات مداوم روان درماني(به طور متوسط 25 جلسه) و زير نظر متخصص درمان گردد.
مطالعه کتاب ، مقاله و يا مشاوره تلفني يا اينترنتي در زمينه وسواس تأثيري اندک و موقتي دارند . به هيچ وجه جاي مراجعه حضوري را نمي گيرند. در هر صورت ضمن توصيه اکيد به مراجعه حضوري به روان شناس و روانپزشک توجه شما را به توصيه هاي کلي ذيل جلب مي نمايم:
1- ورزش سنگين ومنظم و....را حتما در برنامه روزانه خود قرار دهيد.
2ـ با خريد نوار و يا کتاب تن آرامي (ريلکسيشن) تمارين تن آرامي را روزي يکي دوبار انجام دهيد. اين گونه کتابها را مي توانيد از طريق اينترنت خريداري کنيد. به عنوان مثال بخش وسواس کتاب دو جلدي «رفتار درماني شناختي» ترجمه حبيب الله قاسم زاده يا کتاب «غلبه بر وسواس» انتشارات رشد يا کتاب «وقتي اضطراب حمله مي کند» ،نوشته ديويد برنز ترجمه مهدي قرچه داغي را تهيه و طبق آن عمل کنيد.
3ـمعمولاً افراد مبتلا به اين گونه شکها در زمان هاي خاصي از روز نداي دروني را ميشنوند که آن ها را نهيب ميزند ( نداهايي مثل:تو که خودت را وارسي نکردي ، شايد ادرار از تو خارج شده ، با اين بي توجهي و بي مبالاتي همه جا را نجس مي کني و نماز خودت و ديگران را باطل مي کني و.......)
قريب به اتفاق افراد پس از دريافت اين نداي دروني آن ها را هشدار الهي يا هشداري برخاسته از روح ايمان ميدانند، در حالي که شکي نيست که اين گونه نداها نه تنها رحماني نيستند، بلکه صد در صد شيطاني هستند .شيطان در لباس خيرخواهي فرد را به مسيري ميکشاند که انتهايش چيزي جز خستگي و انزجار از اعمال عبادي (که مقصود اصلي شيطان و در راستاي اغواگري دائمي اوست) نميباشد. پس، از نظر روانشناسي اسلامي اگر اين ندا از سوي خداوند باشد ،هيچ گاه جامه عمل پوشانيدن به آن، انسان را به ترک اعمال نيک و در نهايت بي ديني رهنمون نميگرداند.
4ـ شکي نيست هر گونه احتياط بيجا، جامه عمل پوشانيدن به نداهاي شيطاني است .شيطان را به پيشروي در تمام ارکان وجودتان ترغيب مينمايد . وسواس شما در ادامه به زمينههاي ديگر هم گسترش پيدا خواهد کرد.
5ـ در روانشناسي اسلامي توصيه ميشود فرد مبتلا به اين گونه وسواسها براي مدتي هر چند کوتاه سعي نمايد بر خلاف ميل و نداي شيطاني عمل کند . اعمالش را براي رفع شر شيطان با لباس نجس( از نظر خودش) بخواند . اگر براي احتياط، نمازش را با لباس صد درصد طاهر مي خواند ،سعي نمايد براي مدت 6 ماه همه نمازهايش با همان لباس شک دار بخواند. همواره به خود و به نداي دروني خود گوشزد کند که ميخواهم همه اعمال خودم و ديگران را از اين به بعد به خاطر بي مبالاتي ام باطل کنم و به جهنم ( ساخته و پرداخته شيطان) بروم.
هر چند پذيرش اين امر براي شما بسيار مشکل است، ولي بايد بپذيريد براي خلاصي از اين وسواس شيطاني راهي جز اين نداريد . از نظر همه فقها اعمالي که براي دفع وسواسهاي شيطاني با لباس هاي نجس نما ( به قصد مبارزه خداپسندانه با شيطان) به جا آوردهايد ،مقبول درگاه خداوند خواهد بود.
مطالعه کتاب الکترونيکي «شفاي وسواس» که از سايت انجمن شفاي وسواس (www. ioashefa. org ) دکتر اسلامي نسب قابل دريافت ميباشد، در درمان شما بيتأثير نيست.
چنانچه نياز به همکاري بيش تر از طرف ما داشتيد، مي توانيد با مشاوران اين مرکز با شماره 09640 تماس بگيريد. از آن جا که بحث درباره تک تک مسائل شرعي مذکور در نامه و احتياط هاي بيپايه و اساس شما در اين مجال نميگنجد،خواهشمند است حکم مسايل شرعي و مشاوره در زمينه وسواس خود را از طريق تماس با کارشناسان همين مرکز با همين شماره يعني(09640) بدون کد و هزينه جويا شويد.
پي نوشت ها:
1. الإستبصار،ج1، ص374،باب 217- باب من شک فلم يدر صلى رکعه.
2. اصول کافى، ج 1، ص 12، ح 10.
3. آيت الله خامنه اي، استفتاءات، سؤال 311 و 312.
4. توضيح المسائل مراجع، ج1، مسئله 1159.
پرسش 4:
در هنگام نماز حالتي پيش بياد كه شك كنيم كه وضو باطل شده ، چه حكمي دارد؟
پاسخ:
هرگاه انسان وضو داشته و شك كند باطل شده يا نه، بنا مىگذارد كه وضوى او باقى است.(1)
پي نوشت :
1. آيت الله مكارم ، توضيح المسائل ، م323.
