پرسشگر گرامی با سلام سپاس از ارتباط تان با این مرکز
يكى از باورهاى مشترك ميان همه اديان الهى، اعتقاد به ظهور منجى و رهانندهاى است كه مىآيد و جهان را مملو از نور و نيكى مىكند. ظهور اين منتظر نيز با وقايع و حوادثى خاص توام است كه در منابع اديان مختلف، كم و بيش مشابهتهايى ميان آن ها ديده مىشود. اين نوشته نگاهى تطبيقى به برخى نشانههاى ظهور در اسلام و مسيحيت دارد كه مورد بررسي قرار ميگيرد.
در روايات اسلامى نشانههاى ظهور به دو دسته نشانههاى حتمى و نشانههاى غير حتمى تقسيم شدهاند. علائم حتمى ظهور آن هايى هستند كه تحقق شان بدون هيچ قيد و شرطى الزامى است؛ اما علائم غير حتمى، نشانههايى هستند كه ممكن است تغيير يابند و يا به كلى حذف شوند .
در سخنان عيسى مسيح (عليه السلام) و نيز نوشتههاى رسولان او نشانههايى از هر دو گونه ذكر شده است كه با آنچه در روايات ما آمده، هماهنگيهاى كلى دارد. برخى از اين نشانهها عبارتند از:
نشانههاى حتمى:
صيحه آسمانى
يكى از حوادثى كه در فاصله كمى از قيام مهدى منتظر (عج) رخ مىدهد، ندايى است كه از آسمان برخاسته و نام حضرت قائم را به گوش تمام جهانيان مىرساند. شيخ طوسى، نعمانى و شيخ صدوق در كتابهاى خود روايات زيادى را در اين مورد نقل كردهاند كه در اين جا به يك مورد اشاره مىشود:
امام باقر عليه السلام مي فرمايد: ندا در شب جمعه 23 ماه رمضان خواهد بود. در اين هيچ شك نكنيد و بشنويد و فرمان ببريد.(1)
در باور مسيحيان نيز از نشانههاى آمدن منجى، ندايى است كه از آسمان برمىخيزد و ياران مسيح را گرد هم مىآورد:
سرانجام نشانه آمدن من در آسمان ظاهر خواهد شد. آن گاه مردم دنيا مرا خواهند ديد كه در ميان ابرهاى آسمان، با قدرت و شكوهى خيره كننده مىآيم و من فرشتگان خود را با صداى بلند شيپور خواهم فرستاد تا برگزيدگان مرا از گوشه و كنار زمين و آسمان گرد آورند. (2)
خروج دجال
در منابع روايى شيعه، خروج دجال از نشانههاى ظهور به شمار مىرود. بر اساس آنچه از ظاهر اخبار استفاده مىشود، دجال فرد يا جرياني است كه در آخرالزمان و پيش از قيام مهدى (عج) خروج مىكند و غير عادى است. با انجام كارهاى شگفتانگيز جمع زيادى از مردم را مىفريبد . سرانجام به دست عيسى مسيح (عليهالسلام) در كنار دروازه « لد »در منطقه شام به هلاكت مىرسد. (3)
پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله مىفرمايد:
قيامت برپا نمىشود، تا وقتى كه مهدى از فرزندانم قيام كند و مهدى قيام نمىكند، تا وقتى كه شصت دروغگو خروج كنند. (4)
در كتاب مقدس نيز اطلاعات جامعى پيرامون دجال آمده است.
در مسايل يوحنا آمده:
فرزندان عزيزم، پايان دنيا نزديك شده است. شما حتما درباره ظهور دجال كه دشمن مسيح است چيزهايى شنيدهايد . حتى الان نيز مخالفان مسيح همه جا ديده مىشوند.(5)
يوحنا نيز از چندين دجال سخن مىگويد، ولى بين دجالان بسيار و يك دجال فرق مىگذارد:
دجال مىآيد. الحال هم دجالان بسيار ظاهر شدهاند. (6)
از ديگر نشانه هاي حتمي كه در روايات شيعه آمده است ، خروج یمانی،.خروج سفیانی. قتل نفس زکیه،مي باشد
نشانه هاي غير حتمي:
آتشى از آسمان
در بعضى از روايات اسلامى به آتش زرد و سرخ خامى اشاره شده كه از مقدمات ظهور حضرت مهدى است . از امام صادق (عليه السلام) روايت شده :
وقتى آتش بزرگى از سوى مشرق مشاهده گرديد كه در بعضى شبها بالا مىآيد، در آن هنگام گشايش كار مردم پديد مىآيد . اين آتش اندكى قبل از ظهور قائم خواهد بود. (7)
روايات ديگري از اين دست هست. در انجيل لوقا نيز از آتشى شبيه آنچه در روايات اسلامى آمده ، به عنوان نشانهاى از ظهور ياد شده است.
در آن زمان، دنيا مانند زمان لوط خواهد بود كه مردم غرق كارهاى روزانهشان بودند، مىخوردند و مىنوشيدند و خريد و فروش مىكردند، مىكاشتند و مىساختند تا صبح روزى كه لوط از شهر سدوم بيرون آمد و آتش گوگرد از آسمان باريد و همه چيز را از بين برد. بلى به هنگام بازگشت من، اوضاع دنيا به همين صورت خواهد بود. (8)
خسوف و كسوف
يكي ديگر از نشانههاى ظهور، كسوف در نيمه ماه رمضان و خسوف در آخر و يا اول همان ماه است كه در احاديث فراوانى از آن ها نام برده شده است .
امام باقر (عليه السلام) مىفرمايد:
براى مهدى ما، دو نشانه است كه از هنگامى كه خداوند آسمانها و زمين را خلق فرمود، سابقه ندارد: خسوف در اول ماه رمضان و كسوف در نيمه همان ماه. (9)
در منابع مسيحى نيز سخن از خورشيد گرفتگى و تيرگى ماه به عنوان نشانههاى ظهور به ميان آمده است:
پس از اين مصيبتها، خورشيد تيره و تار خواهد شد و ماه، ديگر نخواهد درخشيد. ستارهها خواهند افتاد و آسمان دگرگون خواهد شد. آن گاه تمام مردم، مرا خواهند ديد كه در ابرها با قدرت و شكوه عظيم مىآيم. (10)
جنگهاى خونين و قتلهاى فراوان
روايتهاى اسلامى خبر از وقوع جنگها، فتنهها و آشوبهاى گسترده و فراوان در آخرالزمان و در آستانه ظهور امام مهدى (عج) مىدهند. فتنههايى كه پىدرپى مىرسند و سرزمينهاى بسيارى را در برمىگيرند .
پيامبر اكرم از فتنهها چنين ياد مىكند:
فتنهاى به پا مىشود و به دنبال آن فتنهاى ديگر برمىخيزد. فتنه اولى در مقايسه با دومى همانند تازيانه خوردن است در مقايسه با ضربات لبه تيز شمشير! سپس فتنهاى پديد مىآيد كه همه محرمات در آن حلال شمرده شود، آن گاه خلافت به بهترين مردم روى زمين مىرسد ، در حالى كه او در خانهاش نشسته باشد. (11)
در منابع مسيحى نيز به وقوع جنگها و قتلهاى فراوان اشاره شده است :
از دور و نزديك خبر جنگها به گوش تان خواهد رسيد. اما پريشان نشويد، زيرا جنگها رخ خواهد داد؛ اما آخر دنيا در آن زمان نيست. (12)
در نقاط دور و نزديك جنگهاى بسيارى بروز خواهد كرد ، ولى اين علامت فرا رسيدن آخر زمان نيست . (13)
زياد شدن گناهان و مفاسد اخلاقى
علامه مجلسى، در باب نشانههاى ظهور، روايتى را از امام صادق (عليه السلام) آورده كه در آن، بيش از يكصد نوع گناه و انحراف اخلاقى، اجتماعى، اعتقادى و فرهنگى كه در دوران غيبت، دامنگير جوامع اسلامى مىشود، پيشگويى شده است. از جمله:
رشوهخوارى، قماربازى، شرابخوارى، زياد شدن زنا، لواط، قطع صله رحم، سنگدل شدن مردمان، اهتمام مردم تنها به شهوت و شكم، از ميان رفتن شرم، نپرداختن زكات و خمس، كمفروشى، بىاعتنايى به اوقات نماز، آراستن مساجد به زيورآلات، گزاردن حج به انگيزههاى مادى و براى غير خدا، رعايت نكردن احترام بزرگترها، پيروى از ثروتمندان، صرف كردن سرمايههاى عظيم در فساد و ابتذال و بىدينى، چاپلوسى و تملقگويى و ... (14)
در باور مسيحيان نيز به افزايش گناه و فساد به عنوان نشانههاى ظهور و حوادث آخرالزمان اشاره شده است:
اين را نيز بايد بدانى كه در زمانهاى آخر، مسيحى بودن بسيار دشوار خواهد بود ،زيرا مردم خداپرست، پولدوست، مغرور و متكبر خواهند بود. خدا را مسخره كرده، نسبت به والدين نامطيع و ناسپاس خواهند شد . دست به هر عمل زشتى خواهند زد. مردم سنگدل و بىرحم، تهمتزن و ناپرهيزكار، خشن و متنفر از خوبى خواهند بود . كسانى را كه مىخواهند زندگى پاكى داشته باشند، به باد تمسخر خواهند گرفت. در آن زمان، خيانت در دوستى امرى عادى به نظر خواهد آمد. انسانها خودراى، تندخو و مغرور خواهند بود . عيش و عشرت را بيش تر از خدا دوست خواهند داشت. به ظاهر افرادى مومن، اما در باطن بىايمان خواهند بود. فريب اين گونه اشخاص خوش ظاهر را نخور. (15)
جهت توضيحات بيش تر رك http://www.tebyan.net
پىنوشتها:
1. الغيبة نعماني، ص254، نشر صدوق، تهران، 1397 ق،نوبت چاپ: اول.
2. متى، 24: 30 و 31 .
3. مجله حوزه، ش71، ص262 .
4. ارشاد، ج2، ص371 . ناشر: كنگره شيخ مفيد،مكان چاپ: قم،سال چاپ: 1413 ق
5. رساله اول يوحنا، 2: 18 .
6. رساله اول يوحنا، 2: 18 .
7. بحار الأنوار، علامة المجلسي ، ج52، ص240 سال چاپ : 1403 - 1983 م ، ناشر : دار إحياء التراث العربي - بيروت - لبنان.
8. لوقا، 17: 28 و 29 و 30 .
9. منتخب الاثرفي امام الثاني عشر، صافي گلپايگاني ص444.ناشر موسسه حضرت معصومه، قم ،سال چاپ 1419 ق.
10. مرقس، 13: 24، 25، 26 .
11. روزگار رهايى، على اکبر مهدىپور ،ص894 ، نشر آفاق (به نقل از الحاوى للفتاوى، ج2، ص136) .
12. متى، 24: 6 .
13. مرقس، 12: 7 .
14. مجله حوزه، ش71، ص273 .
15. نامه دوم پولس به تيمورتائوس، 3 .
