اخیرا اعلام شده که سازمان اوقاف با کسب مجوزهای قانونی، اجازه تغییر کاربری اموال وقفی را از مراجع قانونی کشور از قبیل دادستانی ودیوان عدالت (اگردرست بخاطرآورده باشم) و سایر مراجع دریافت کرده است.
این درحالی است که مکررا در اسلام تاکید شده برخلاف وصیت کسی که دستش از دنیا کوتاه شده، حتی اگراز بستگان شخص وفات یافته باشد،کسی مجاز نیست مالی را که وقف شده، به تصرف درآورد یا آنرا برای کاربری دیگری اختصاص دهد.
مالی که نفع آن برای عموم است؛ یعنی کلیه مسلمانان و غیرمسلمانان؛ را حتی نمیتوان بنام گروهی خاص مورد استفاده قرار داد،هرچند آن گروه همگی مسلمان باشند و خارج از این گروه غیر مسلمانان قرار داشته باشند. چه برسد به اینکه سازمانی خود را متولی حفاظت از اموال درگذشتگان مسلمان معرفی کند ولی در این امانت خیانت کند؛ انهم با جوازهای قانونی.
حتی اگر ضرورت بسیار حادی واقع شود، نهایتا با دقت بسیار و با احتیاط فراوان باید از کاربری کاملا مشابه و همسویی بهرهمند شد.
مثلا زمینی را ک وقف زراعت شده، یازمینی که محصول آن وقف کاربرد یا افرادی شده درحالیکه افرادی برای زراعت وجود ندارند، در نهایت امر با احتیاط در نحوه تغییر مثلا همراه باپیگیری برای جذب و جلب کشاورزان و افرادی که بتوانند این امر وصیت شده را دنبال کنند،به باغستانی عمومی تبدیل کرد.صحیح آن است که اداره این امور بدست عموم مردم سپرده شود؛ اگر این سازمان قادر به اجرای این وظایف نیست؛ نه اینکه چنین زمینهایی را پس از ساخت چندین بنای مثلا مذهبی،مباح کرده و برج سازی کند و یاخانه سازی کند و به افرادی هرچند بظاهر نیازمند واگذارد. چرا که خصوصا در چنین مواردی اسلام بدنبال پرورش انسانهای تلاشگر است نه پرورش نیازمندانی که کاربرروی زمین را بکناری گذاشته اند.
بخاطر داشته باشیم که درختکاری و فلاحت سنت وپیشه پیامبران است.
آنچه که معلوم است قوانین اسلامی روزبروز سلیقه ای تر دنبال میشوند.
لازم است آنانکه دم از پاسداشت دین میزنند نسبت به چنین خیانتهایی واکنش نشان دهند و اجازه ندهند عده ای سواستفاده گر،بنام قانون از اصول اساسی که در دین به آنها ارزش فراوان داده شده،از قبیل امانتداری و صداقت و حسن رفتار و پرهیز ازسوء استفاده از جایگاه های اجتماعی و نیز دوری از حق کشی، واکنش نشان دهند تا انشاءالله جلوی تحریفهایی که در فعالیت های عده ای رایج شده،گرفته شود.
وگرنه ادامه چنین فعالیت هایی سبب افزایش بدبینی بین مردم و در بین خود مسلمانان و در نهایت پایین آمدن جایگاه ارزشی دین و مدهب ما در بین سایر مذاهب و ادیان میشود و به مسخره ای برای مخالفان تبدیل میشویم.
پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
از موضوعی که از آن ناراحت هستید ، خبر نداریم. نه آن را تایید و نه تکذیب می کنیم. اما به طور کلی تغییر کاربری وقف جایز نیست، ولی اگر زمینه آن کاربری دیگر نباشد، بلکه کاربری دیگری داشته باشد، می توان به نحو مطلوب و مفید از کاربری جدید استفاده کرد . به طور مثال زمینی که واقف وقف امام حسین (ع) کرده که منافع آن را برای روضه خوانی استفاده کنند، قبلا که این زمین در خارج از شهر بود، زمینه کشاورزی داشت. زمین را کرایه می دادند و از اجاره و کرایه آن صرف عزاداری می کردند، ولی حالا زمین وسط شهر قرار گرفته و دیگر قابل کشاورزی نیست . در این صورت می توان برای خانه سازی یا تجارت اجاره داد . اجاره آن را صرف عزاداری نمود. اگر قانونی بدین شکل تصویب بشود و به تایید شورای محترم نگهبان رسیده باشد و در مورد چنین زمین های وقفی تصمیم گرفته باشد ،اشکالی ندارد. (1)
پی نوشت:
1 .امام خمینی ،استفتاات، ج 2 ،ص 370 و 379 ،س 111 ؛
آیت الله خامنه ای، رساله اجوبه الاستفتاات، س 2043 ؛
آیت الله مکارم ،استفتاات جدید، ج 2 ،س 1262 و 1267.
