با سلام.شهید مطهری در کتاب حکمتها واندرزها ج 2در داستان فقر روحی ومعنوی،ص212چاپ جدید آخر داستان آورده حق استاد ومعلم وراهنما از هر حقی بزرگتر وبالاتر است .آیا حق استاد از حق مادر هم بالاتر است؟رابطه حق واطاعت چگونه است؟آیازیر مجموعه هم اندیا با هم فرق دارند؟چرا اینجا شهید مطهری گفته حق استاد از حق پدر هم بالاتر است؟این حق شامل چه می شود وچه محدوده ای را در برمیگیرد؟باتشکر
پرسش: حق استاد
شرح : شهید مطهری در کتاب حکمت ها و اندرزها ،ج 2در داستان فقر روحی و معنوی،ص212چاپ جدید آخر داستان آورده حق استاد و معلم و راهنما از هر حقی بزرگ تر و بالاتر است .آیا حق استاد از حق مادر هم بالاتر است؟
پاسخ:
پرسشگر گرامی با سلام و تشکر و تسلیت ایام عزای امام حسین (ع)
در این که پدر و مادر حقی بزرگ بر عهده انسان دارند، شکی نیست و در این هم که این حق به حدی بزرگ است که بعد از دعوت به توحید و نفی شرک، به احسان به پدر و مادر سفارش شده . مادر معمولا حقی بیش از پدر دارد ، زیرا برای به وجود آمدن فرد و تربیت و پرورش او رنج و زحمت بیش تری متحمل می شود. این ها همه قطعی است و شک و شبهه ندارد.
در این هم که حق معلم بسیار بزرگ است به خصوص معلمی که انسان را خداپرست بار آورد و او را حیات پاک بدهد، شکی نيست.
از طرف دیگر پدر و مادر اولین معلمان فرزند هستند. با توجه به این که معمولا پدر و مادر ها بیش از سایر افراد از جمله معلمان در حیات مادی و معنوی فرزندان مؤثرند . آن ها هستند که با نطفه و لقمه پاک و تلاش وافر در جهت پرورش و تعلیم او ، زمینه های رشد و بالندگی مادی و معنوی اش را فراهم می آورند، حق آن ها از همه بیش تر است . معلمانی که او را در طی طریق توحید و بالندگی معنوی یاری داده اند، در حق بر فرزند به پای پدر و مادر نمی رسند.
اما اگر پدر و مادری فقط باعث حیات مادی فرزند باشند ، ولی به او حیات معنوی نبخشیده و بالندگی معنوی نداده ،معلم باعث هدایت او به توحید شده و بالندگی معنوی داده باشد، طبیعی است که حق معلم از حق مادر و پدر بیش تر است.
بنا بر این غالب پدر و مادر ها با توجه به مجموع زحماتی که برای وجود یافتن و تعالی مادی و معنوی فرزند می کشند، بیش ترین حق را بعد از خدا و خلیفه های خدا (پیامبر و امامان)بر فرزند دارند . معلمانی که در تعلیم و تعالی معنوی فرزند مؤثرند، در مرحله بعد قرار می گیرند . گاه و محدود پدر و مادر هایی هستند که در تعلیم و تعالی فرزند مؤثر نیستند . پدر و مادر معنوی آن ها معلم است . در این موارد، حق آن معلم بیش از پدر و مادر است.
تعیین مصداق ها را فقط خدا می داند . ما نمی توانیم در مورد مصداق ها حکم کنیم.
شهید مطهری هم می فرماید: معلمی که به شاگرد حیات معنوی و ایمانی ببخشد و هدایتگر او به راه حق شود، حقش از همه افراد دیگر بر آن شاگرد بیش تر است. جمله شهید مطهری ظهور دارد که پدر و مادر در حیات ایمانی و معنوی فرزند تاثیر آشکاری نداشته اند و فرزند قبل از تعلیم استاد راه یافته نبود. اگر استاد نبود، راه نمی یافت.
پرسش: رابطه حق و اطاعت چگونه است؟ آیا زیر مجموعه هم اند یا با هم فرق دارند؟
پاسخ:
حق و اطاعت دو مقوله جدا از هم هستند. البته ارتباط با یکدیگر دارند . هر جا حق بزرگ تر است ،نسبت به او مسئولیت نیز بیش تر است . مثلا خداوند بزرگ ترین حق را دارد. اطاعت از او نیز بر همه واجب است .بعد نوبت به پیامبر ، امامان ، پدر و مادر و استاد می رسد.
