قرآن شناسی

با سلام و تشکر به خاطر ارتباط تان با این مرکز.
آیات مورد نظر شما به شرح زیر است:
وَ هُوَ الَّذي يُرْسِلُ الرِّياحَ بُشْراً بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ حَتَّى إِذا أَقَلَّتْ سَحاباً ثِقالاً سُقْناهُ لِبَلَدٍ مَيِّتٍ فَأَنْزَلْنا بِهِ الْماءَ فَأَخْرَجْنا بِهِ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ كَذلِكَ نُخْرِجُ الْمَوْتى‏ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُون‏؛
او كسى است كه بادها را بشارت دهنده در پيشاپيش (باران) رحمتش مى‏فرستد تا ابرهاى سنگين‏بار را (بر دوش) كشند (سپس) ما آن ها را به سوى زمين هاى مرده مى‏فرستيم و به وسيله آن ها، آب (حياتبخش) را نازل مى‏كنيم و با آن، از هر گونه ميوه‏اى (از خاك تيره) بيرون مى‏آوريم. اين گونه (كه زمين هاى مرده را زنده كرديم،) مردگان را (نيز در قيامت) زنده مى‏كنيم، شايد (با توجه به اين مثال) متذكّر شويد!
يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَ يُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَ يُحْيِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها وَ كَذلِكَ تُخْرَجُونَ؛
او زنده را از مرده بيرون مى‏آورد، و مرده را از زنده، و زمين را پس از مردنش حيات مى‏بخشد، و به همين گونه روز قيامت (از گورها) بيرون آورده مى‏شويد!
وَ اللَّهُ الَّذي أَرْسَلَ الرِّياحَ فَتُثيرُ سَحاباً فَسُقْناهُ إِلى‏ بَلَدٍ مَيِّتٍ فَأَحْيَيْنا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها كَذلِكَ النُّشُورُ؛
خداوند كسى است كه بادها را فرستاد تا ابرهايى را به حركت درآورند .سپس ما اين ابرها را به سوى زمين مرده‏اى رانديم و به وسيله آن، زمين را پس از مردنش زنده مى‏كنيم . رستاخيز نيز همين گونه است!
وَ الَّذي نَزَّلَ مِنَ السَّماءِ ماءً بِقَدَرٍ فَأَنْشَرْنا بِهِ بَلْدَةً مَيْتاً كَذلِكَ تُخْرَجُونَ؛
همان كسى كه از آسمان آبى فرستاد ،به مقدار معيّن، و به وسيله آن سرزمين مرده را حيات بخشيديم . همين گونه (در قيامت از قبرها) شما را خارج مى‏سازند!
رِزْقاً لِلْعِبادِ وَ أَحْيَيْنا بِهِ بَلْدَةً مَيْتاً كَذلِكَ الْخُرُوجُ؛
همه اين ها براى روزى‏بخشيدن به بندگان است و به وسيله باران سرزمين مرده را زنده كرديم (آرى) زنده شدن مُردگان نيز همين گونه است!
در این آیات زنده شدن مردگان به زنده شدن زمین مرده و بوته ها و درختان مرده و افسرده و خشکیده و خرد شده و... تشبیه شده است.
ممکن است "کذلک" و تشبیه به کیفیت زنده شدن باشد ، یعنی همان گونه که در بهار با آمدن باران های پی در پی، زمین مرده زنده می شود و درختان مرده و افسرده، دوباره سرسبز و شکوفا می شوند و...، به همین صورت خداوند بعد از نفخه اماته و میراندن همه موجودات و انسان ها، با فرستادن باران های پی در پی و ایجاد زمینه لازم ، انسان ها را مانند گیاهان که از زمین می رویند، از زمین دوباره برانگیزاند و زنده کند . در پیکر روئیده از زمین آن ها روح بدمد و به محشر ببرد. روایات هم چنین بیانی دارند. به روایتی در این مورد توجه کنید:
عن الصادق جعفر بن محمد عليهما السلام قال : إذا أراد الله عز وجل أن يبعث الخلق أمطر السماء أربعين صباحا فاجتمعت الأوصال ونبتت اللحوم؛ (1)
هر گاه خدا بخواهد انسان ها را برانگیزد، چهل شبانه روز باران بباراند و اجزای بدن در این مدت به هم می پیوندند و گوشت بر آن می روید.

پی نوشت :
1. بحار الأنوار ، مجلسي ، ج 7 ، ص 33.