شکیات نماز چیست
پرسشگر گرامی با سلام و تشکر و تسلیت ایام عزای امام حسین (ع)
شکیات نماز 23 قِسْم است ؛ هشت قسم آن شک هایی است که نماز را باطل میکند و به شش قسم آن نباید اعتنا کرد و نُه قسم آن هم صحیح است .
شک هایى که نماز را باطل مىکند ، از این قرار است :
اول : شک در شماره رکعت هاى نماز دو رکعتى مثل نماز صبح و نماز مسافر، ولى شک در شماره رکعت هاى نماز مستحب دو رکعتى و بعضى از نمازهاى احتیاط نماز را باطل نمىکند .
دوم : شک در شماره رکعت هاى نماز سه رکعتى .
سوم : آن که در نماز چهار رکعتى شک کند که یک رکعت خوانده یا بیش تر.
چهارم : آن که در نماز چهار رکعتى پیش از تمام شدن سجده دوم شک کند که دو رکعت خوانده یا بیش تر ، تفصیل این مسأله در صورت چهارم به مسأله 1199 رساله مراجعه شود .
پنجم : شک بین دو و پنج یا دو و بیش تر از پنج .
ششم : شک بین سه و شش یا سه و بیش تر از شش .
هفتم : شک در رکعت هاى نماز که نداند چند رکعت خوانده است .
هشتم : شک بین چهار و شش یا چهار و بیش تر از شش ، چه پیش از تمام شدن سجده دوم باشد یا بعد از آن .
اگر بعد از سجده دوم شک بین چهار و شش یا چهار و بیش تر از شش براى او پیش آید ، احتیاط مستحب آن است که بنا بر چهار بگذارد و نماز را تمام کند . بعد از نماز دو سجده سهو به جا آورد و نماز را هم دو باره بخواند .
مواردی که انسان نباید به شکش اعتنا کند ، شش قسم است :
1 . شک در چیزی که محلّ به جا آوردن آن گذشته باشد .
2 . شک بعد از سلام .
3 . شک بعد از گذشتن وقت نماز .
4 . شک کسی که کثیر الشکّ است .
5 . شک امام جماعت یا مأموم .
6 . شک در نمازهای مستحبّی .
در نُه موردی که شک در شمار رکعتهای نمازهای چهار رکعتی باشد ، با شرایطی نماز صحیح است :
1 . شک بین دو و سه در نماز چهار رکعتی. اگر شک بعد از اتمام سجدة دوم باشد ، بنا را بر سه میگذارد و یک رکعت دیگر میخواند . بعد از سلام نماز یک رکعت نماز احتیاط ایستاده یا دو رکعت نشسته میخواند .
2 . شک بین دو و چهار بعد از اتمام سجدة دوم ، که بنا را بر چهار میگذارد و نماز را تمام میکند . بعد از نماز دو رکعت نماز احتیاط ایستاده میخواند .
3 . شک بین دو و سه و چهار ، که بعد از اتمام دو سجده ، بنا را بر چهار میگذارد . بعد از نماز دو رکعت نماز احتیاط ایستاده و بعد دو رکعت نماز احتیاط نشسته میخواند .
4 . شک بین چهار و پنج ، که بعد از اتمام دو سجده بنا را بر چهار میگذارد و نماز را تمام میکند . بعد از نماز دو سجده سهو به جا میآورد .
5 . شک بین سه و چهار، که در هر جای نماز باشد ، بنا را بر چهار میگذارد و نماز را تمام میکند . بعد از نماز یک رکعت نماز احتیاط ایستاده یا دو رکعت نشسته به جا میآورد .
6 . شک بین چهار و پنج در حال ایستاده که باید بنشیند و تشهد بخواند و سلام دهد و یک رکعت نماز احتیاط ایستاده یا دو رکعت نشسته به جا آورد .
7 . شک بین سه و پنج در حال ایستاده که باید بنشیند و تشهد بخواند و نماز را سلام دهد و دو رکعت نماز احتیاط ایستاده به جا آورد .
8 . شک بین سه و چهار و پنج در حال ایستاده که باید بنشیند و تشهد بخواند . بعد از نماز دو رکعت نماز احتیاط ایستاده و بعد دو رکعت نشسته به جا آورد .
9 . شک بین پنج و شش در حال ایستاده که باید بنشیند و تشهد بخواند و نماز را سلام دهد و دو سجدة سهو به جا آورد . (1)
پینوشت :
1 . امام خمینی، توضیح المسائل ، م 1165 ـ 1199 .مقلدان رهبری در مسائلی که علم به اختلاف نظر رهبری با حضرت امام خمینی ندارند ،مطابق رساله عملیه امام عمل کنند . ( 1 )
پی نوشت:
1. آیت الله خامنه ای ، پاسخ به سؤالهای مورد ابتلاء، م 1 .
