حجاب

پرسشگر گرامی باسلام و تشکر و تسلیت ایام عزای امام حسین (ع)

در مورد پوشش در آیات قرآن آمده:
وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ ابْصارِهِنَّ وَ يَحْفَظْنَ فُروجَهُنَّ وَ لا يُبْدينَ زينَتَهُنَّ الّا ما ظَهَرَ مِنْها وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلى‏ جُيوبِهِنَّ وَ لا يُبْدينَ زينَتَهُنَّ الّا لِبُعولَتِهِنَّ او ابائِهِنَّ او اباءِ بُعولَتِهِنَ‏ اوْ ابْنائِهِنَّ اوْ ابْناءِ بُعولَتِهِنَّ اوْ اخْوانِهِنَّ اوْ بَنى اخْوانِهِنَّ اوْ بَنى اخَواتِهِنَّ اوْ نِسائِهِنَّ اوْ ما مَلَكَتْ ايْمانُهُنَّ اوِ التّابِعينَ غَيْرِ اولِى الْارْبَةِ مِنَ الرِّجالِ اوِ الطِّفْلِ الَّذينَ لَمْ يَظْهَروا عَلى‏ عَوْراتِ النِّساءِ، وَلا يَضْرِبْنَ بِارْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ ما يُخْفينَ مِنْ زينَتِهِنَّ وَ توبوا الَى اللَّهِ جَميعاً ايُّهَا الْمُؤْمِنونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحونَ(1)
ای رسول به زنان مؤمن بگو:چشم های خود از چشمچرانی و نگاه ناپاک به مردان بیگانه بپوشند (و با بیگانه در حد مخاطبه و لزوم آن نگاه کنند نه این که به مردان نامحرم خیره شوند و چشم بدوزند ) و عفت و پاکدامنی خود را حفظ کنند و زینت های (طبیعی و عاریتی) خود را آشکار نکنند ( و بپوشانند)مگر آن زینت هایی که به طور طبیعی آشکار است و روسری های خود را بر گردن و سینه اندازند و زینت های خود را جز برای شوهران و...(مردان محرم و زنان مسلمان و کودکان نابالغ و غیر ممیز و مردان طفیلی که چیزی از این مفاهیم نمی فهمند و...)آشکار نکنند.
در این آیه با صراحت کامل زنان به پوشاندن همه زینت های خود از مردان نامحرم امر شده اند و فقط دو استثنا وجود دارد:
یک) پوشاندن زینت ها از مردان محرم و بعض افراد دیگر که در آیه آمده ، لازم نیست.
دو) پوشاندن زینت هایی که به طور طبیعی یا قهری ظاهرند، لازم نیست.
يا ايُّهَا النَّبِىُّ قُلْ لِازْواجِكَ وَ بَناتِكَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنينَ يُدْنينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلابيبِهِنَّ ذلِكَ ادْنى‏ انْ يُعْرَفْنَ فَلا يُؤْذَيْنَ وَ كانَ اللَّهُ غَفوراً رحيماً(2)
اى پيغمبر! به همسران و دخترانت و به زنان مؤمنين بگو كه جِلبابهاى خويش را به خود نزديك سازند. اين كار براى اينكه شناخته شوند و مورد اذيت قرار نگيرند نزديكتر است و خدا آمرزنده و مهربان است.
با توجه به این آیات زنان باید زینت ها و زیبایی های طبیعی و عاریتی را از نامحرمان بپوشند مگر زینت ها و زیبایی هایی که ظاهر است.
در مورد این که «ما ظهر منها»؛ زینت های ظاهر چیست؟ باید به مفسران قرآن یعنی پیامبر و اهل بیت مراجعه کنیم و چون این مسأله فقهی است و برای فهم روایات به اجتهاد نیاز است، غیر مجتهدان باید به فتوای مجتهد خود مراجعه کنند.
اجمالا این که: اثبات لزوم پوشاندن موها و زینت های دیگر بدن به صراحت از آیه فهمیده می شود و در روایات هم تأیید شده و فقط گردی صورت و دست ها تا مچ استثنا شده است .
در جامعه اسلامی زمان پیامبر و امامان هم لزوم این اندازه از پوشش محل سئوال نبوده، بلکه سؤال ها از استثناها است؛ یعنی سئوال از این نیست که آیا به موی زن می توان نگاه کرد؟ زیرا ممنوعیت این، آشکار و واضح بوده است؛ بلکه سؤال از این است که به موی چه زنانی می توان نگاه کرد و چه زنانی و در کجا لازم نیست موی خود را بپوشانند؟
به بعضی روایات توجه کنید:
راوی می دانسته که نگاه کردن به موی زنان جایز نیست؛ ولی چون ازدواج با خواهر زن، مانند: ازدواج با دیگر محارم ممنوع است، گمان کرده که پس باید نگاه به موی خواهر زن ( البته بدون قصد لذت) مانند نگاه کردن به موی مادر و خواهر و...، جایز باشد و ممنوع نباشد از این رو از امام پرسیده آیا جایز است مرد به موی خواهر همسرش نگاه کند؟
امام فرمود: نه مگر این که خواهر همسرش از زنان بازنشسته (یعنی زنانی که پا به سن گذاشته و دیگر خواهش جنس مخالف ندارند) باشد.
راوی با تعجب می پرسد: خواهر زن و زن غریبه یکسان هستند؟
امام فرمود: آری.(3)
در روایت دیگر به صراحت آمده:
لازم نیست زن از پسر بچه هفت ساله (که هنوز به سن تمیز نرسیده) موی خود را بپوشاند.(4)
در روایت دیگر به صراحت می فرماید: لازم نیست زنان از مردان خواجه (که بیضه آنان کشیده شده و شهوت مردانگی ندارند) موی خود را بپوشانند. (5)
برای اطلاع بیشتر به کتاب: مساله حجاب از شهید مطهری، مراجعه کنید. (6)
پی نوشت ها:
1. نور(24)، آیه31.
2. احزاب(33)، آیه59.
3. وسایل الشیعه، ج3، ص25.
4. همان، ص29.
5.همان.
6. مجموعه آثار ،ج19،ص367-567.