حالا ما از کجا بفهمیم در آینده مانند قرآن نمی آورند؟
پرسشگر گرامی با سلام سپاس از ارتباط تان با این مرکز.
برخلاف آنچه در پرسش اشاره شده، هر کار خارق العاده ایی معجزه تلقی نمی شود؛ در این باب جای سخن بسیار است؛ ولی به اختصار باید گفت که:
خصوصیت معجزه و اعجاز به این است که بدون آموزش بشری و به اذن الهی انجام شود، یعنی آنچه معجزه را از کارهای خارق العاده ی دیگر، نظیر آنچه ساحران و یا مرتاضان انجام میدهند و یا کارهایی که بر اثر پیشرفت های علمی، نظیر ابزار و صنایع امروزه انجام می شود، متمایز میسازد، یکی همین نکته است که: معجزه از طریق آموزش و یادگیری به دست نمیآید؛ بلکه تمام آنچه را معجزه گر الهی به عنوان اعجاز انجام می دهد، از جمله ی آیات الهی است که به دست پیامبر انجام شده است، از این رو گفته شده:
معجزات انبیا بر خلاف کارهای خارق العاده ی دیگر در پدیدههای عالم، هرگز قابل تعلیم و یادگیری از طریق آموزش و تمرین نیست، بلکه آیتی الهی است که به دست فرستادگان او ظاهر میشود.
مطلب دیگر این که:
پیامبران نقش اصلی در ایجاد پدیده ی اعجاز ندارند؛ از دقت در برخی آیات قرآن که در باب معجزه آمده (1) به خوبی معلوم میشود که: معجزات انبیا نه تنها برای مردم، بلکه برای خود آنان نیز به عنوان آیت بزرگ الهی مطرح است؛ یعنی خداوند می خواهد از رهگذر ظهور اعجاز به دست پیامبرانش، آیات خود را هم به مردم و هم به خود فرستگادگانش نشان دهد. (2)
باز گفتنی است که:
الف) یکی از معجزاتی که برای همیشه مطرح است، قرآن کریم می باشد؛ این کتاب برای اثبات حقانیت و اعجاز خود، معاندان و شکاکان را به تحدّی و مبارزه دعوت کرده و فرموده است:
"و إنْ کنتم فی ریبٍ ممّا نزّلنا علی عبدنا فاتوا بسورة من مثله وادعوا شهداء کم من دون الله و إن کنتم صادقین؛ اگر شما را در قرآنی که ما بر محمد نازل کردیم شکی است، پس یک سوره مثل آن بیاورید و گواهان خود را به جز خدا بخوانید، اگر راست می گویید".(3)
دعوت و تحدی قرآن به گوش همه رسیده است و مسلمانان، محققان، دین شناسان و دین پژوهان هر روز این آیات را تکرار می کنند، ولی هنوز هیچ کس نتوانسته است در مقابل این دعوت در مقام جواب برآید.
اضافه بر این قرآن می گوید:
قرآن تا قیامت معجزه است و هیچ بشری نخواهد توانست با آن مقابله کند: "قل لئن اجتمعت الإنس والجن علی أنْ یأتوا بمثل هذا القرآن لا یأتون بمثله ولو کان بعضهم لبعض ظهیراً؛ بگو ای پیغمبر! اگر جن و انس متفق شوند که مانند این قرآن کتابی بیاورند، هرگز نتوانند، هر چند همه ی پشتیبان یکدیگر باشند".(4)
بنابراین چون اسلام، آخرین دین الهی و پیامبر اسلام، آخرین پیام آور خداوند برای همیشه است، معجزه ایی که به وسیله ی آخرین پیامبر آمده جاودانه خواهد بود. در عین حال، فهم و درک اعجاز برای همه ی مردم آسان نیست، به همین جهت معجزاتی که به وسیله ی پیامبران گذشته انجام می شد، برای همه قابل پذیرش نبود و چه بسا بسیاری از پیامبران الهی به رغم داشتن معجزات، تکذیب شدند.
گذشته از این، معجزه برای اثبات ادعای پیامبر است و پس از اثبات پیامبری رسول الله (صلی الله علیه وآله) و ختم نبوت، نیازی به معجزه ی دیگری در عصرهای بعد از بعثت نیست؛ لیکن کرامات بسیاری از معصومان (علیهم السلام)، چه آنها که رحلت کردهاند و چه حضرت حجّت (علیه السلام) که در قید حیات است، و نیز کرامات متعددی از اولیاء خدا، چه از رفته گان(مانند حضرت ابوالفضل العباس و برخی صالحان) و چه از بندگان خالص خدا که در قید حیات هستند، در هر زمان و هر مکانی سر میزند؛ این کرامات نیز پرتوی از ارتباط با عالم ملکوت و شمهای از اعجاز الهی است و در آرامش و اطمینان قلب نسبت به حقانیت اسلام، پیامبر و ائمه(ع) بسیار مؤثر است.
ب) مباهله:(5)
برخی از عالمان اسلام معتقدند که از جمله معجزه های همیشگی مباهله است که اختصاص به پیامبر ندارد؛ بلکه یکی از معجزه های همیشگی برای اثبات حقانیت اسلام است.
انسان های کامل و با ورع و تقوا و یقین نیز در عصر حاضر می توانند برای اثبات حقانیت اسلام و به حق بودن عقاید دینی، با دشمنان دین مباهله کنند.
علامه ی طباطبایی می گوید: "مباهله برای همیشه برای مسلمانان معجزه است و با آن بر صحت عقاید خودشان احتجاج می کنند و هر کس در مورد محتوای کلام الهی و رسالت پیامبر بخواهد مباهله کند، ما استعداد (و آمادگی) بر مباهله را داریم".(6)
در نهایت باید گفت که:
با توجه به پیشرفت عقل و فهم بشری و روی آوری انسان ها به دانش و ارزش علم و معرفت و متناسب با آن در عصر پس از آخرین پیامبر الهی، بر اعجاز علمی تاکید شده است؛ به همین خاطر قرآن به عنوان معجزه ی پایدار و همیشگی باقی است.
بنا براین گرچه در اثر مرور زمان، بشر کارهای شگفت انگیز بسیاری انجام می دهد، ولی هرگز کار های آنها را نمی توان اعجاز نامید و یا تصور نمود که مثل قرآن را بیا ورند! چون معجزات، از جمله: قرآن کریم آیت خداوند است و نه کار خارق العاده بشری!!
پی نوشت ها:
1. طه (20)، آیات: 21، 22، 23.
2. پیامبر اعظم در نگاه عرفانی امام خمینی، ص: 64، موسسه ی نشر آثار امام خمینی، 1387 ش.
3. بقره (2)، آیه ی: 23.
4. اسراء (17)، آیه ی: 88.
5. مباهله به معنای نفرین و لعن کردن است، به این صورت که دو نفر که در یک مسئله ی مهم اختلاف دارند، در جایی جمع شده و به درگاه الهی تضرع می کنند و از او می خواهند که دروغگو را رسوا و مجازات کند.
6. جعفر سبحانی، الالهیات، ج 3، ص: 5 ـ 1، موسسه امام صادق، قم 1423 ق.
