ضرر شراب

با سلام و تشکر به خاطر ارتباط تان با اين مرکز.
يكى از احكام مسلّم اسلام، حرمت نوشيدن شراب ، چه کم و چه زياد آن است، كه در آيات به نحو صريح بيان شده است .
براى فهم حرمت شراب و حكمت و فلسفه اين حكم بايد دو نكته مورد توجه قرار گيرد:
1 - احكامى كه از طرف خداوند براى بشر تعيين شده و پيامبر مأمور ابلاغ آن شده، براى سعادت و خوشبختى انسان وضع شده ، مسلمان چون معتقد به خدا است، اطمينان دارد كه احكام و دستورهاى الهى داراى منافع و مصلحت هايى است كه خداوند از آن آگاهى داشته ، براى ابلاغ آن به انسان‏ها توسط پيامبر وحى كرده است، اگر چه ما از حكمت و فلسفه احكام يا برخى از حكمت‏هاى آن آگاهى نداشته باشيم، اما چون معتقديم كه آن را جهت خير و صلاح و رستگارى انسان‏ها وضع كرده، به آن پايبند بوده و عمل مى‏كنيم، همانند اطاعت از نسخه‏هاى پزشكى كه با اطمينان از تخصص پزشك در رشته خود، داروهاى تجويزى را عمل مى‏كنيم، اگر چه از كيفيت داروها و چگونگى تأثير آن اطلاع چندانى نداريم.
پيامبران و امامان معصوم (ع) طبيبان دردهاى انسان هستند . مى‏دانند چه چيزهايى براى سلامت فكري بشر مفيد و چه چيزهايى مضر است. در آيات به طور آشكار شراب امر پليد و زشت اعلام شده و انسان‏ها را از مصرف آن بازداشته، خداوند در قرآن فرمود: "انما الخمر و الميسر... رجسٌ مِن عمل الشيطان فاجتنبوه"(1) شراب و قمار و... پليد و عمل شيطانى است، از آن اجتناب كنيد".
سپس خداوند در سبب حرمت مى‏فرمايد: انّما يريد الشيطان أن يوقع بينكم العداوه و البغضاءَ فى الخمر والميسر؛(2) شيطان مى‏خواهد با شراب و قمار بين شما دشمنى و كينه ايجاد كند.
در اين آيات، نوشيدن شراب عمل شيطانى و پليد دانسته شده كه آثار روحى و روانى نامطلوب در انسان برجاى مى‏گذارد كه از جمله آن‏ها كينه و دشمنى است.
در آيه ديگر خداوند مى‏فرمايد: " از تو در مورد شراب و قمار مى‏پرسند، بگو در آن دو گناهى بزرگ است."(3)
در روايات حرمت شراب به صورت مفصل و با ذكر آثار نامطلوب آن بيان شده است.
از مولاى متقيان سؤال شد: آيا شما فرمودي كه شراب از دزدى و زنا بدتر است، فرمود: "بلى، زنا كننده شايد گناه ديگرى نكند، ولى شرابخوار چون شراب بخورد، زنا مى‏كند، آدم مى‏كشد، نماز را ترك مى‏كند."(4)
از امام باقر (سلام اللَّه عليه) سؤال شد كه بزرگ‏ترين گناه كبيره كدام است؟ فرمود: "شرابخواري ، خداوند به چيزى چون مي‏خوارى نافرمانى نشده ! ممكن است شخص نماز واجب خود را ترك كند و با مادر و دختر و خواهر خود زنا كند، در حالى كه مست و لايعقل باشد."(5)
امام رضا فرمود: خدا شراب را بدان جهت حرام كرد كه مايه فساد و بازداشتن عقل از درك حقايق و از بين بردن شرم و حيا است.(6)
علاوه بر آيات و روايات امروزه از نظر علمى نيز مضرات مصرف مواد الكلى به اثبات رسيده است. دانشمندان به اين واقعيت اعتراف داشته‏اند كه از جمله آثار زيان بخش شراب، پيامد سوئى است كه روى مغز و عقل مى‏گذارد و آن را از كار مى‏اندازد. روشن است كه با از بين رفتن عقل، پرده شرم و حيا دريده مى‏شود. در نتيجه ميدان به دست غرايز حيوانى مى‏افتد و انسان به صورت حيوانى وحشى و لجام گسيخته درمى‏آيد. نوشابه‏هاى الكلى پس از استفاده سريعاً جذب خون مى‏شود . خون در مسير خود مغز و مغز حرام را بى نصيب نمى‏گذارد، در نتيجه عمل سلسله اعصاب رو به ضعف مى‏رود . خويشتن دارى كه ارادى و منشأ شرم و حيا در انسان و مانع از بروز كارهاى زشت است، از دست مى‏رود. الكل عالى‏ترين اعمال مغزى را فلج مى‏كند.(7)
ملاك امتياز آدمي بر ساير جانداران عقل او است . به خاطر عقل است كه انسان علم و دانش مي اندوزد. همه ترقيات و پيشرفت هاي جوامع بشري ثمرة دانش بشري است . شراب، عقل را اگر چه به صورت محدود و موقت زايل مي كند.
2- براي آشنايي بيش تر با زيان هاي شراب، قسمتي از نظريات دانشمندان روان شناس و پزشكان را در مورد زيان هاي شراب مي آوريم تا مايه تباهى اموال بدن شراب ، و فساد جامعه، و انواع بيماري هاى که در جسم و جان انسان ایجاد می کند روشن شود.
الف- اثر الكل در عمر:
يكى از دانشمندان مشهور غرب اظهار مى‏دارد كه هر گاه از جوانان 21 ساله تا 23 ساله معتاد به مشروبات الكلى 51 نفر بميرند ،در مقابل از جوان هاى غير معتاد ده نفر هم تلف نمى‏شوند.
دانشمند مشهور ديگرى ثابت كرده است كه جوان هاى بيست‏ساله كه انتظار مى‏رود پنجاه سال عمر كنند، در اثر نوشيدن الكل بيش تر از 35 سال عمر نمى‏كنند.
بر اثر تجربياتى كه كمپاني هاى" بيمه عمر" كرده‏اند ،ثابت شده كه عمر معتادان به الكل نسبت به ديگران 25 الى 30 درصد كمتر است.
آمار گيرى نشان مى‏دهد كه حد متوسط عمر معتادان به الكل در حدود 35 الى 50 سال است، در صورتى كه حد متوسط عمر با رعايت نكات بهداشتى از 60 سال به بالا است.
ب- اثر الكل در نسل:
كسى كه در حين انعقاد نطفه مست است 35 درصد عوارض الكليسم حاد را به فرزند خود منتقل مى‏كند . اگر زن و مرد هر دو مست باشند، صد در صد عوارض حاد در بچه ظاهر مى‏شود .براى اينكه به اثر الكل درفرزندان بهتر توجه شود، آمار را مى‏آوريم:
كودكانى كه زودتر از وقت طبيعى به دنيا آمده‏اند، از پدران و مادران الكلى 45 درصد، از مادران الكلى 31 درصد، و از پدران الكلى 17 درصد، بوده‏اند.
كودكانى كه هنگام تولد توانايى زندگى را ندارند، از پدران الكلى 6 درصد، از مادران الكلى 45 درصد، كودكانى كه كوتاه قد بوده‏اند، از پدران و مادران الكلى 75 درصد و از مادران الكلى 45 درصد بوده‏، كودكانى كه فاقد نيروى كافى عقلانى و روحى بوده‏اند، از مادران و از پدران الكلى نيز 75 درصد بوده است.
ج- اثر الكل در اخلاق:
در شخص الكلى عاطفه خانوادگى و محبت نسبت به زن و فرزند ضعيف مى‏شود،طورى كه مكرر ديده شده كه پدرانى فرزندان خود را با دست خود كشته‏اند.
د- زيان هاى اجتماعى الكل:
طبق آمارى كه" انستيتوى" پزشكى قانونى شهر" نيون" در سال 1961 تهيه نموده ، جرايم اجتماعى الكليست ها از اين قرار است:
مرتكبان قتل هاى عمومى 50 درصد.
ضرب و جرح ها در اثر نوشيدن الكل 8: 77 درصد .
سرقت هاى مربوط به الكليست ها 5: 88 درصد.
جرايم جنسى مربوط به الكلي ها 8: 88 درصد. اين آمار نشان مى‏دهد كه اكثريت قاطع جنايات و جرايم بزرگ در حال مستى روى مى‏دهد.
ه- زيان هاى اقتصادى مشروبات الكلى:
يكى از روان پزشك هاى معروف مى‏گويد: متاسفانه حكومت ها حساب منافع و عايدات مالياتى شراب را مى‏كنند، ولى حساب بودجه‏هاى هنگفت ديگرى را كه صرف ترميم مفاسد شراب مى‏شود، نكرده‏اند. اگر دولت ها حساب‏هاى ازدياد بيماري هاى روحى را در اجتماع و خسارت هاى جامعه منحط، اتلاف وقت هاى گرانبها، تصادفات رانندگى در اثر مستى، فساد نسل هاى پاك، تنبلى و بى قيدى و بىكارى، عقب ماندن فرهنگ و زحمات و گرفتاري هاى پليس، پرورشگاه ها جهت سرپرستى اولاد الكلي ها و بيمارستان ها، تشكيلات دادگسترى براى جنايات آن ها و زندان ها براى مجرمين ازالكلي ها، و ديگر خسارت هاى ناشى از ميگسارى را يك جا بكنند ،خواهند دانست در آمدى كه به عنوان عوارض و ماليات شراب عايد مى‏گردد، در برابر خسارت نامبرده هيچ است.
نتايج اسف‏انگيز صرف مشروبات الكلى را تنها با دلار و پول نمى‏توان سنجيد، زيرا مرگ عزيزان، به هم خوردن خانواده‏ها، آرزوهاى بر باد رفته و فقدان مغزهاى متفكر انسانى، به هيچ وجه قابل مقايسه با پول نمى‏باشد.(8)
با توجه به آن چه گذشت روشن شد شرابخوار مرتکب هر جنایتی می شود. شراب هر چند هم کم خورده شود اما باز اثر خود را خواهد داشت. چه ضرر و زیانی بالاتر از این؟ با این تفاصیل صرف نظر از فایده شفاف شدن پوست (اگرچه معلوم نیست که واقعا مشروب پوست را شفاف می کند!) آیا از نظر عقلانی صحیح است انسان به خاطر یک فایده کم اهمیت، از مضرات پر خطر آن چشم بپوشد ؟!
بالاترین ضرر شراب ، دوری از رحمت الهی ورود در آتش جهنم می باشد که به هیچ وجه نباید از آن غافل بود.

پى‏نوشت‏ها:
1. مائده(5) آيه 190.
2. همان، آيه 291.
3. بقره (2) آيه 219.
4. شهيد دستغيب، گناهان كبيره، ج 1، ص 234.
5. همان، ص 233.
6. سيد هاشم رسولى محلاتى، كيفر گناه، ص 78.
7. همان، ص 80.
8. تفسير نمونه، ج‏2، ص: 125