پاسخ ارائه شده در پاسخ به سوال یک پرسشگر با مشخصات خاص می باشد لذا در صورتی که سوالی دارید از طریق درگاه های پاسخگویی پیگیری فرمائید.
چطور می شود از بروز تعارضات زناشویی یا تعارضات خانوادگی پیشگیری کرد؟
تعارض زناشویی، تعارض خانوادگی، قرنطینه خانگی، بیماری 

در ایام خاصی مانند فراگیر شدن بیماری و ... زوجین و افراد خانواده بیشتر از معمول در کنار هم حضور دارند، چطور می شود از بروز تعارضات زناشویی یا تعارضات خانوادگی پیشگیری کرد؟

چه بپذیریم چه نپذیریم باید دانست اصل وجود تعارض در زندگی زناشویی، امری بهنجار و اجتناب ناپذیر است، ولی همچنان برخی از مردم که در بافت یک رابطه عاطفی قرار دارند، بر این باورند که اگر رابطه خوب باشد، نباید در آن تعارض وجود داشته باشد درحالی که این مسئله یک افسانه است. تجربه ناسازگاری و تعارض یکی از ویژگی های انسان بودن یا یکی از لازمه های هستی داشتن است. به طورکلی تعارضات خانوادگی به سه دسته تقسیم  می شوند: تعارض میان والدین (همسران)، تعارض میان والدین و فرزند (فرزندان) و تعارض میان دیگر اعضای خانواده. (1)

هر چه ارتباط و مجاورت افراد بیشتر باشد، احتمال بروز تعارض افزایش پیدا می کند؛ بنابراین ممکن است در ایامی که افراد تعطیلات طولانی را باهم سپری می کنند، مشکلات و تعارضات اوج بگیرد مخصوصاً در خانواده هایی که قبل از این نیز دچار تعارض بوده اند.

درهرصورت بهترین راه برای کنترل موقت اوضاع و کاهش تعارضات، برنامه ریزی برای دور شدن از زمینه های اختلاف یا همان ماشه چکان ها و راه اندازها (trigger) می باشد. به عنوان مثال ورود کودک 3 ساله به اتاق برادر 13 ساله اش و به هم ریختن وسایل او، برای او بسیار ناراحت کننده است. او در این شرایط نمی تواند رفتار خود را کنترل کند و معمولاً به دنبال این اتفاق موجی از درگیری در خانواده به راه می افتد. ماشه چکان این اختلاف، ورود کودک سه ساله به اتاق است. پس تدارک تمهیداتی برای برطرف کردن این اتفاق می تواند زمینه درگیری را از بین ببرد. مثلاً می توانیم طور دیگری کودک را سرگرم کنیم و یا در اتاق همواره بسته بماند. مثال دیگر اینکه همواره در ساعت 9 شب بین پدر و دختر نوجوانش بر سر تماشای اخبار و دیدن فیلم سینمایی اختلاف پیش می آید. اگر پدر بتواند به جای اخبار ساعت 21 از اخبار 20:30 استفاده کند مسئله ای پیش نمی آید و یا اینکه دختر، تکرار فیلم سینمایی را در ساعت دیگری تماشا کند.

والدین (همسران) در این روزها باید برنامه زندگی را طوری بچینند که قلمرو اعضا، حفظ شده و زمینه بروز حساسیت های آن ها فراهم نشود. می توان گفت که هر فردی، در روان خود نقاط مین گذاری شده ای دارد که اگر کسی روی آن ها پا نهد، با انفجار هیجانی و رفتاری وی مواجه خواهد شد. پس همانا بهتر است تا افراد، حتی الامکان به منطقه خطر فرد مقابل نزدیک نشوند.

  • با توجه به امکان به وجود آمدن اختلال در سیستم اقتصادی خانواده و کاهش درآمد بعضی از خانواده ها، لازم است همه افراد خانواده این شرایط را درک کرده و با پدر یا سرپرست خانواده جهت مدیریت اقتصادی همراهی کنند. مخصوصاً خانم با همدلی بیشتر با همسرش و به کارگیری مهارت های شوهرداری می تواند سهم مهمی در کاهش فشار روانی و استرس ناشی از بی کاری و بی پولی شوهرش داشته باشد.
  • لیستی از فعالیت های لازم و لیستی از فعالیت های موردعلاقه برای خود تهیه کنید و سعی کنید در خانواده، به یک جدول زمان بندی مشترک خانوادگی دست پیدا کنید. هدف از پایبندی به برنامه های فردی حفظ قلمروها و مرزهای اعضای خانواده می باشد.
    در خانواده هرکسی باید برای خودش مرزی داشته باشد؛ یعنی درعین حالی که متعلق به «ما» ی خانواده است، «من» خود را نیز حفظ کند. اگر افراد خانواده حریم و مرزهای خشک و بسته داشته باشند، ما با یک خانواده ازهم گسسته روبرو هستیم، چیزی شبیه به همخانگی و اگر حریم افراد پراکنده و نامشخص باشد، ما با یک خانواده درهم تنیده مواجه هستیم که افراد بسیار به هم چسبیده و وابسته هستند. حالت مطلوب این است که مرزهای بین اعضای خانواده و مرزهای بین والدین و فرزندان، مشخص و شفاف باشند. در چنین خانواده ای احساس «من بودن» توأم بااحساس «ما بودن» محقق می شود. (2) به عنوان مثال پدر و مادر می توانند برای خود مرزهایی داشته باشند و ساعت هایی را باهم در اتاق خود خلوت کنند.
  • ساعت خواب وبیداری و غذا خوردن را با در نظر گرفتن شرایط جدید و توافق اعضای خانواده تنظیم کنید و برای حفظ آرامش خانواده لازم است هر فرد در طول شبانه روز بخش قابل توجهی از زمان را به کارهای شخصی مشغول بوده و کاری به دیگر اعضاء خانواده نداشته باشد. برای رسیدن به این منظور از پیشنهاد ها زیر ایده بگیرید و با خلاقیت، اعضای خانواده را مشغول نمایید:
  • تهیه لیستی ازآثارمطرح سینمای ایران وجهان، دیدن و تحلیل فیلم
  • برنامه ریزی برای بازی های جمعی و خانوادگی (برای انتخاب بازی های قدیمی و جدید موردعلاقه در اینترنت جستجو کنید)
  • آلبوم های قدیمی و خانوادگی را باهم ورق زده و خاطرات را زنده کنید و به خاطره گویی بپردازید.
  • شادباشید و محیط خانه را هر طوری که هست شاد کنید. برای هم لطیفه بگویید و باهم بخندید
  • شروع به خاطره نویسی کنید. خاطره یک سفر، یک رویداد مهم در زندگی یا حتی امور روزانه و حالت ها و هیجان ها (نوشتن به تخلیه روانی کمک می کند)
  • جدول یا دومینو یا بازی های فکری که ذهنتان را درگیر می کند انجام دهید.
  • لیستی از رومان های معروف و یا کتاب های موردعلاقه تان را تهیه کنید و در ساعات طولانی حضور در خانه از مطالعه شان لذت ببرید.
  • اگر کارهای هنری بلدید حتماً به آن بپردازید: نقاشی بافتنی قلاب بافی خیاطی و...
  • سایت های مفید را مرور کنید و اطلاعات عمومی یا اطلاعات مرتبط با کار یا رشته خود را کسب کنید.
  • اگر سایت، صفحه شخصی، کانال، گروه و...دارید به مدیریت و نظم دهی به آن بپردازید.
  • مدتی را در روز به ریلکسیشن و آرام سازی بگذرانید.
  • نرمش های خانگی انجام داده و بدنتان را گرم نگه دارید.
  • برای کاستن هرگونه ارتباط با دنیای خارج از خانه، غذای رستورانی سفارش ندهید.
  • بیشتر آشپزی کنید. دسر و کیک و شیرینی درست کنید. غذاهای موردعلاقه خانواده را درست کنید یا غذاهایی که وقت گیر هستند و مدت هاست دوست دارید درست کنید ولی فرصتش را نداشتید.

در پایان به این نکته توجه داشته باشید برای شما که ضوابط پیشگیرانه را رعایت می کنید دوران قرنطینه می تواند از خاطره انگیزترین و ناب ترین و متفاوت ترین دوران زندگی باشد.

 

 

پی نوشت ها:

  1. فاطمه دائمی، نفیسه مهدوی، سعید کیان پور، جعفر حسنی، بررسی یک دهه پژوهش در زمینه مداخله در تعارض های خانوادگی و زناشویی؛ آسیب شناسی، مشاوره و غنی سازی خانواده، ش 2، سال دوم، پاییز و زمستان، 1395،
  2. کیانوش زهراکار، فروغ جعفری، مشاوره خانواده (مفاهیم، تاریخچه، فرآیند و نظریه ها)، تهران، ارسباران، 1395.