پاسخ ارائه شده در پاسخ به سوال یک پرسشگر با مشخصات خاص می باشد لذا در صورتی که سوالی دارید از طریق درگاه های پاسخگویی پیگیری فرمائید.
از كجا بايد بفهميم كه کسی كه قرآن را نازل كرده خالق ماست؟
از سوي خدا بودن آيات نازل شده بر پيامبر (ص)، به واسطه إثبات معجزه بودن آن صورت مي گيرد و حقيقت معجزه اين است كه مدّعي نبوت، عمل خارق العاده‌اي را انجام دهد و...

ما از كجا بايد بفهميم كه کسی كه قرآن را نازل كرده خالق ماست و همه ي جهان ها هم مخلوق او است؟

از سوي خدا بودن آيات نازل شده بر پيامبر (ص)، به واسطه إثبات معجزه بودن آن صورت مي گيرد و حقيقت معجزه اين است كه مدّعي نبوت، عمل خارق العادهاي را انجام دهد و ديگران را براي انجام همانند آن دعوت كند اما از آوردن مانند آن عاجز و ناتوان باشند.(1)

قيود و شرايط مذكور در قرآن مجيد ديده مي شود، يعني پيامبر اسلام (ص) با معجزه قرآن ادعاي نبوت كرد و مردم را به هماوردي (تحدّي) فرا خواند تا جايي كه حاضر شد كافران تنها يك سوره بياورند و از تمام جهانيان براي ساختن سوره كمك بگيرند.(2) چهارده قرن است كه اين ندا در گوش جهانيان طنين انداز است، ولي كسي نتوانسته است در صحنه مبارزه گام بگذارد يا موفق شود.

إعجاز قرآن جهات و وجوه مختلفي دارد كه مردم با درك وجوه إعجاز قرآن به خدايي و فرا بشري بودن آن پي مي برند.

اينك به برخي از مهم ترين آنها اشاره مي شود:

1. إعجاز بياني:

شيوه سخن گفتن قرآن طوري است كه با آن چه بشر تا كنون شنيده و گفته، تفاوت زياد دارد. هيچ كلامي در زيبايي ظاهر و شيريني بيان به پاي قرآن نميرسد. آنچه علماي ادب از آن به فصاحت و بلاغت تعبير مي كنند، در بالاترين مقياس در قرآن وجود دارد.

«فصاحت» به معناي شيوايي كلمات و رواني تلفظ آن‏ها و گوش نواز بودن سخن، و «بلاغت» به معناي رسايي و گويايي و دقت تعابير در فهماندن مقصود است‏.

قرآن داراي سبك خاصي است كه نظير آن يافت نمي شود. از اين رو «وليد بن مغيره» كه از بزرگترين اديبان زمان جاهليت بود، در مورد قرآن گفت: «از محمد سخني شنيدم كه نه شباهت به گفتار انسان‏ها دارد و نه پريان. گفتار او شيريني خاصي دارد». اما او براي خنثي كردن تأثير قرآن گفت: «بگوييد پيامبر ساحر است.»(5)

2. اعجاز محتوايي:

از جلوه‏هاي ديگر اعجاز قرآن، پيراستگي از عيب ها، تناقضات و اختلافات است درحاليكه يكي از ويژگي هاي پديده‏هاي بشري كاستي ها، عيب ها و اختلافهاست.

انسان، در روند تكامل است و در قلمرو حاكميت شرايط گوناگون و هر گام تكاملي با هر يك از شرايط، تغييري را مي‏طلبد در همين راستاست كه نويسندگان، شعرا و هنرمندان، پيوسته آثار خويش را مورد تصحيح، نقض، ترديد، تغيير و تكامل قرار مي‏دهند.

نويسنده بزرگ فرانسوي «آناتول فرانس» گاهي هنگام پيرايش، هفت بار يك‏جمله را تغيير مي‏داده است. تولستوي نويسنده روسي، كتاب «جنگ و صلح» را بيست بار بازنويسي كرده. (6) ليكن قرآن، با اين كه در طول بيست و سه سال فرود آمده است و در روند اين بيست و سه سال بر اسلام و مسلمين شرايط كاملا متضادي حاكم بوده گاهي در ضعف بودند و گاه توانمند، گاه در صلح و گاهي در ستيز سخت، گاه در مكه و محكوم و هنگامي در مدينه و حاكم. ولي سبك و شيوه در مفاهيم قرآن همگون و بدون اختلاف است.

قرآن مجيد بر اين نكته تكيه كرده و فرموده:

 «أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً »(7)

 «چرا قرآن را نمي‏كاوند اگر قرآن از سوي خدا نبود ناهمگوني هاي بسيار در آن مي‏يافتند».

در اين آيه شريفه، به تدبّر توصيه شده است چرا كه در سايه تأمل و تدبر اختلافاتي كه ظاهرا نمود پيدا مي‏كند از بين مي‏رود. نكته دوم اين كه خداوند فرموده: اگر اين اثر، غير خدايي بود در آن، اختلافات بسيار مي‏يافتيد يعني آثار غير خدايي نه تنها اختلاف دارد بل اختلافات گونا‏گون دارد.

3. اعجاز علمي:

طبق پژوهش هاي انجام يافته قرآن كريم مسائلي را درباره كيهان شناسي، زيست شناسي، پزشكي و ...مطرح نموده كه با پيشرفت علوم تجربي اين حقايق آشكارتر شده است كه ما به برخي از آنها اشاره مي كنيم:

1- قرآن و جاذبه عمومي:

در آيه دوم سوره رعد خداوند متعال مي فرمايد:« اللَّهُ الَّذي رَفَعَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها»(8) «خدا همان كسي است كه آسمانها را، بدون ستونهايي كه براي شما ديدني باشد، برافراشت»

مقيد ساختن آن (عمد) به «ترونها» دليل بر اين است كه آسمان ستون‏هاي مرئي ندارد مفهوم اين سخن آن است كه ستون‏هايي دارد امّا قابل رؤيت نيست ... اين تعبير لطيفي است به قانون جاذبه و دافعه كه همچون ستوني بسيار نيرومند امّا نامرئي كرات آسماني را در جاي خود نگه داشته است.

2- حركت زمين:

از آيات متعددي مي توان اين مسئله را كشف نمود و از جمله آنها اين آيه است كه مي فرمايد:« وَ تَرَي الْجِبالَ تَحْسَبُها جامِدَةً وَ هِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحابِ‏»(9)

«و مي‏بيني كوهها را و گمان مي‏كني كه ايستاده‏اند در حالي كه آنها مانند ابرها در حركت هستند.»

صاحب تفسير نمونه مي‏نويسد:

 «قراين فراواني در آيه وجود دارد كه تفسير ديگري را تأييد مي‏كند و آن اينكه آيه از قبيل آيات توحيد و نشانه‏هاي عظمت خداوند، در همين دنياست و به حركت زمين كه براي ما محسوس نيست اشاره مي‏كند.

مسلما حركت كوهها بدون حركت زمينهايي ديگر كه به آنها متصل است معنا ندارد و به اين ترتيب معناي آيه چنين مي‏شود كه: زمين با سرعت حركت مي‏كند همچون حركت ابرها. طبق محاسبات دانشمندان امروز، سرعت سير حركت زمين، به دور خود نزديك به 30 كيلومتر در هر دقيقه است و سير آن در حركت انتقالي، به دور خورشيد از اين هم بيشتر است به هر حال آيه فوق، از معجزات علمي قرآن است زيرا حركت زمين توسط گاليله ايتاليائي و كپرنيك لهستاني در حدود قرن هفده ميلادي كشف شد در حالي كه قرآن حدود هزار سال قبل از آن سخن گفته است.»(10)

3- زوجيت گياهان:

در آيات متعددي به بحث زوجيت گياهان اشاره شده است. زوجيت به معناي دو تا بودن، نر و ماده بودن مي‏آيد و قرآن كريم در آيات متعدد به زوجيت گياهان بلكه همه اشياء اشاراتي كرده است. به عنوان نمونه در يكي از آيات فرموده:« وَ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ جَعَلَ فِيها زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهارَ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ»(11) «و از هر گونه ميوه‏اي در آن [زمين‏] جفت جفت قرار داد. روز را به شب پوشاند قطعا در اين [امور] براي مردمي كه تفكر مي‏كنند نشانه‏هاي وجود دارد»

انسان تا قرن‏ها گمان مي‏كرد كه مسأله زوجيت و وجود جنس نر و ماده فقط در مورد بشر و حيوانات و برخي گياهان مثل خرما صادق است. امّا كارل لينه (1707- 1787 م) گياه‏شناس معروف سوئدي نظريه خود را مبني بر وجود نر و ماده در بين همه گياهان در سال 1731 م ارائه كرد و مورد استقبال دانشمندان قرار گرفت. امّا پس از مدتي «لينه» توسط ارباب كليسا توقيف شد و كتاب‏هاي او به عنوان كتاب‏هاي ضلال اعلام گرديد.

سپس دانشمندان كشف كردند كه ماده از تراكم انرژي به صورت ذرات بي‏نهايت ريزي كه اتم ناميده مي‏شود تشكيل يافته است و پس از گذشت مدتي مسأله زوجيت به همه اشياء سرايت داده شد چرا كه دانشمندان كشف كردند كه واحد ساختماني موجودات يعني اتم از الكترونها (با بار منفي) و پروتون‏ها (با بار مثبت) تشكيل شده است.(12)

موارد متعدد ديگري نيز وجود دارد كه براي مطالعه تفصيلي بحث اعجاز علمي قرآن و بررسي تفصيلي موارد آن مي توانيد به كتاب پژوهشي در اعجاز علمي قرآن، تأليف دكتر  رضائي اصفهاني مراجعه نمائيد.

4. بيان اخبار غيبي:

قرآن، از روند تاريخ و از آينده‏هاي دور و نزديك آن، گاه‏گاه خبرهاي قاطعي داده است اين پيشگويي ها يكي از ابعاد اعجاز قرآن مجيد است‏.

 در قرآن خبرهاي غيبي فراواني وجود دارد، يكي از آنها خبر پيروزي روم بر ايران است در حالي كه تحليل شرايط و قرائن، به هيچ عنوان اين پيش گويي را ثابت نمي كرد.

امپراتوري بزرگ روم در سده هفتم ميلادي پيوسته رو به ناتواني مي‏رفت و ستيزهاي داخلي روم جان مي‏گرفت. از ديگرسو خسرو پرويز با بهره‏گيري از ناتواني حكومت روم به كرانه‏هاي امپراتوري روم مي‏تاخت و يكي پس از ديگري را مي‏گشود. شهرهاي بين دجله و فرات و شهرهاي سوريه و مصر را تسخيركرد. بر مرزهاي اورشليم تاخت و دژخيمانه در فكر پيروزي هاي ديگري بود.

پيروزي هاي ديگر ايران حتمي مي‏نمود ليكن آيات ابتدايي سوره روم نازل شده و سخن از شكست ايران و پيروزي روم به ميان آورد.

آنچه بيان شد شمه اي از وجوه إعجاز قرآن كريم بود كه در سايه آن فرابشري بودن قرآن و اينكه از سوي خداوند متعال نازل شده روشن و هويدا مي گردد.(13)

پي نوشت ها:

1. آيت الله سبحاني، الإلهيات علي هدي الكتاب و السنة و العقل، قم، المركز العالمي للدراسات الإسلامية، 1412ق، ج‏3، ص: 69.

2. بقره (2) آيه 23.

3. عنكبوت(29) آيه 48.

4. أعراف(7) آيه 157 و 158.

5. طبرسي، فضل بن حسن، مجمع البيان في تفسير القرآن، تهران، انتشارات ناصر خسرو، 1372 ش، ج‏10، ص: 583.

6. عرفان، حسن، اعجاز در قرآن كريم، تهران، دفتر مطالعات تاريخ و معارف اسلامي‏ ، 1379، ص: 103.

7. نساء(4) آيه 82.

8. رعد(13) آيه 2.

9. نمل(27) آيه 88.

10. آيت الله مكارم شيرازي ، تفسير نمونه، تهران، دار الكتب الإسلامية ، 1374ش، ج‏15، ص: 569

11. رعد(13) آيه 3.

12. رضائي اصفهاني، محمد علي، پژوهشي در اعجاز علمي قرآن، رشت، كتاب مبين، 1381ش، ص: 278.

13. براي مطالعه تفصيلي دلايل از سوي خدا بودن قرآن ر.ك:

آيت الله معرفت، علوم قرآني، قم، موسسه فرهنگي التمهيد، 1386ش، ص 122 ص: 374

و  آيت الله مصباح يزدي،قرآن ‏شناسي، قم، موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني‏، 1380 ش، ج‏1، ص: 107 تا ص 188.