پاسخ ارائه شده در پاسخ به سوال یک پرسشگر با مشخصات خاص می باشد لذا در صورتی که سوالی دارید از طریق درگاه های پاسخگویی پیگیری فرمائید.
می توان آن را گفت متعلق به یك منطقه و یك زمان خاص بوده،چرا؟
طبيعي است كه كتاب آسماني از جمله قرآن به "لسان قوم" نازل شده ، در خطاب و بيان و مثال و...مطابق فهم و درك و شرايط زمان و مكان صدور سخن گفته باشد...

آیا اینكه در قرآن حرفی از عذاب بوسیله سرما زده نشده، می توان آن را گفت متعلق به یك منطقه و یك زمان خاص بوده،چرا؟

طبيعي است كه كتاب آسماني از جمله قرآن به "لسان قوم" نازل شده ، در خطاب و بيان و مثال و...مطابق فهم و درك و شرايط زمان و مكان صدور سخن گفته باشد . چه بسا در بيان مصاديق عذاب در جهنم مصداق هايي را مطرح كرده كه براي مخاطبان قابل فهم و درك باشد تا تاثير گذاري آن بيش تر شود، ولي دو نكته را بايد توجه داشته باشيم:

1. قرآن تصريح مي كند كه آنچه ذكر شده ، قسمتي از عذاب ها و نعمت هاي دوزخ و بهشت است . انواع ديگري هم وجود دارد كه از درك و فهم مخاطبان آن زمان و مخاطبان همه زمان ها بالاتر است . خلاصه هر نعمتي كه بخواهيد و چشم روشن كن باشد ، در بهشت هست ،هم چنان كه الوان و اصناف عذاب هم در جهنم مي باشد:

فيها ما تَشْتَهيهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْيُن ؛(1)

هر آنچه كه نفس خواهش كرده و چشم از آن لذت ببرد در بهشت موجود است‏.

هم چنان كه در باره عذاب دارد كه عذاب خوار كننده ، شديد ، ناشناخته و... در انتظار اهل جهنم است.

تُجْزَوْنَ عَذابَ الْهُونِ ؛(2)

به شما عذاب خوار و ذليل كننده داده مي‏شود.

لِنُذيقَهُمْ عَذابَ الْخِزْيِ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ لَعَذابُ الْآخِرَةِ أَخْزي‏ وَ هُمْ لا يُنْصَرُون‏؛ (3)

اما عذاب آخرت شديدتر از عذاب دنيا ذليل كننده است  و هيچ كمك هم بر آن ها نمي‏شود تا از عذاب خلاص شوند.

وَ وَيْلٌ لِلْكافِرينَ مِنْ عَذابٍ شَديدٍ ؛(4)

از عذاب شديد روز آخرت و لوله و ناله براي كفار است ؛يعني كفار در موقع ديدن عذاب شديد قيامت فرياد كرده، واويلا مي‏گويند.

ثُمَّ نَضْطَرُّهُمْ إِلي‏ عَذابٍ غَليظٍ؛ (5)

بعد از درك موت ، آن ها را به زور و قهر به طرف عذاب شديد مي‏كشيم كه ابدا نتوانند از آن جا خارج شوند.

وَ لِلْكافِرينَ عَذابٌ مُهين؛‏(6)

براي يهوديان كافر در روز قيامت عذاب ذليل و خوار كننده حاضر و مهيا است.

أَمَّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُ ثُمَّ يُرَدُّ إِلي‏ رَبِّهِ فَيُعَذِّبُهُ عَذاباً نُكْراً؛ (7)

اما آن كس كه ظالم باشد و براي تو شريك قرار دهد، البته بايد او را عذاب كرده، به قتل رسانيد، بعد از قتل آن ها به سوي پروردگار خود بازگشت كنند.  پس خداوند تعالي نيز ايشان را به عذاب بسيار سخت (عذاب آتش) مبتلا كند.

 هر عذاب شناخته شده و ناشناخته ای را شامل می شود . پس ذكر بعض الوان نعمت و عذاب به تناسب فهم و درك و تاثیر گذاری آن ها بر مخاطبان است . چه بسا اگر قرآن در جای دیگر نازل می شد ، انواع دیگری از نعمت و عذاب را می شمرد و انواعی را نیز به طور اجمال می گفت.

2. این كه قرآن به زبان مخاطبان نازل شده ، به معنای اختصاص قرآن و اسلام و احكام و معارف آن به مخاطبان یا اهل آن زبان نیست ، بلكه این طبیعی  است كتاب آسمانی ای كه نازل می شود ، باید به زبان و متناسب با فهم مخاطبان باشد و آن ها را برای درك و فهم بالاتر آماده كند ،ولی به هیچ وجه اختصاص به آن ها ندارد. آیات فراوانی از قرآن صراحت دارد كه برای هدایت همه بشر نازل شده و اصولا همه كتاب های آسمانی برای هدایت همه بشر نازل شده اند . طبیعی است كه از یك نقطه و یك قوم شروع كنند.

مخاطب قرآن "انسان" ، "ناس" و "بنی آدم" است نه "عرب" ، "اهل حجاز " یا "قریش" و به صراحت می فرماید:

وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلاَّ كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشيراً وَ نَذيرا؛(8)

 ما تو را جز براي همه مردم نفرستاديم تا (آن ها را به پاداش هاي الهي) بشارت دهي و (از عذاب او) بترساني‏.

إِنْ هُوَ إِلاَّ ذِكْري‏ لِلْعالَمينَ؛ (9)

 اين (قرآن)، چيزي جز يك يادآوري براي جهانيان نيست!

وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلاَّ رَحْمَةً لِلْعالَمين؛‏(10)

ما تو را جز براي رحمت جهانيان نفرستاديم‏.

بنا بر این قرآن جهانی است . این كه بعض آیات موافق فرهنگ و فهم و درك عرب زمان نزول نازل شده ، آن را از جهانی بودن خارج نمی كند.

3. در روایات وارد شده كه جهنم جایگاه همه عذاب ها است . از جمله در عین این كه در شدت گرما و سوزاننده است ، در شدت سرما هم هست . سرمای آن هم تا مغز استخوان را می سوزاند.

در روایتی آمده: در جهنم سرمایی است كه بدن را از شدت سردی متلاشی می كند.(11)

در مورد بهشت هم می فرماید:

لا يَرَوْنَ فيها شَمْساً وَ لا زَمْهَريرا؛(12)

نه آفتاب را در آن جا مي‏بينند و نه سرما را!

با توجه به این كه این دو یعنی گرمای شدید و سرمای شدید از باب این كه رنج آور است ، در بهشت وجود ندارد ، از مقابله بهشت و جهنم استفاده می شود كه در جهنم هر دو وجود دارد . در روایتی آمده:

آتش عذاب به خدا شكایت كرد كه بعضي من از شدت غیظ و غضب بعضي دیگر را می خورد ، خدا به او اجازه داد كه در تابستان و زمستان نفس بكشد . شدت گرمای تابستان و سرمای زمستان اثر نفس كشیدن آتش عذاب خداست. (13)

 

پي نوشت ها:

1. زخرف (43) آيه 71.

2. انعام (6) آیه 93.

3. فصلت (41) آیه 16.

4. ابراهیم (14) آیه 2.

5. لقمان (31) آیه 24.

6. بقره (2) آیه 90.

7. كهف (18) آیه 87.

8. سبأ (34) آیه 28.

9. انعام (6) آیه 90.

10 انبیاء (221) آیه 107.

11. مكارم شیرازی ، امثل ، اول ، قم ، مؤسسه الامام علی بن ابی طالب ، 1421 ق ، ج19 ، ص 265.

12. انسان (76) آیه 13.

13. ابن عاشور ، التحریر و التنویر ، ج19 ، ص 22.