پاسخ ارائه شده در پاسخ به سوال یک پرسشگر با مشخصات خاص می باشد لذا در صورتی که سوالی دارید از طریق درگاه های پاسخگویی پیگیری فرمائید.
چرا مأمون از اقامه نماز عید فطر به امامت امام رضا جلوگیری کرد؟
پس از مجلس بیعت برای ولایتعهدی حضرت رضا علیه‏السلام كه در روز 5 رمضان سال 201 رخ داد، (25روز بعد) روز عید فطر فرا رسید (1). مأمون به امام پیام داد كه برای ...

چه دلایلی باعث شد تا مأمون از اقامه نماز عید فطر به امامت امام رضا جلوگیری كند؟

با سلام و آرزوی قبولی طاعات و عبادات شما در این ماه عزیز؛ و تشكر به خاطر ارتباطتان با مركز؛

پس از مجلس بیعت برای ولایتعهدی حضرت رضا علیه‏السلام كه در روز 5 رمضان سال 201 رخ داد، (25روز بعد) روز عید فطر فرا رسید (1).  مأمون به امام پیام داد كه برای نماز عید آماده شود و آن را اقامه نمايد و خطبه‏ی آن را نيز بخواند. 

امام به مأمون پیام داد: «به شروطی كه در مورد ولایتعهدی بین من و تو بود، آگاه هستی، بنابراین مرا از خواندن نماز عید و خطبه (كه از شؤون حكومت است) معاف بدار.»  . 

حضرت  كرارا از مأمون خواست كه مرا معاف بدار، ولی مأمون با اصرار و پافشاری، می‏گفت: «باید نماز عید را  اقامه كنی!» 

سرانجام حضرت به مأمون پیغام داد كه اگر بنا است  نماز را بخوانم،  مانند روش پیامبر صلی الله علیه و آله و امیرمؤمنان علیه‏السلام نماز را می‏خوانم (نه مانند روش خلفا). 

مأمون گفت : «هرگونه می‏خواهی، بخوان.» آن گاه مأمون دستور داد تمام مردم صبح زود به در خانه‏ی امام  آمده و اجتماع كنند. 

یاسر خادم می‏گوید: سرداران و سپاهیان در خانه‏ی امام، و اطراف آن اجتماع كردند.مردم از بزرگ و كوچك و زن و مرد و كودك سر راه امام، صف كشیدند. عده‏ای در پشت‏بام ها رفتند (شكوه ملكوتی خاصی همه جا را فراگرفت) هنگامی كه خورشید طلوع كرد، امام رضا علیه‏السلام غسل نمود . عمامه‏ی سفیدی كه از پنبه بود بر سر نهاد. یك سرش را روی سینه و سر دیگرش را میان دو شانه انداخت، و دامن به كمر زد،  به همه‏ی پیروانش دستور داد چنان كنند. 

سپس عصای پیكان‏داری را به دست گرفت و بیرون آمد. پیشاپیش  حضرت حركت می‏كردیم، او پابرهنه بود، وقتی كه حركت كرد و سر به سوی آسمان بلند كرد و چهار بار تكبیر گفت .چنان تكبیرهای  حضرت پرجذبه و ملكوتی بود كه گمان كردیم آسمان و در و دیوار، همه با او هماهنگ و همنوا می‏گویند: الله اكبر... 

ارتشیان و كشوریان، با شكوه ویژه‏ای، صف در صف ایستاده بودند، امام  دم در خانه ایستاد و فرمود: 

الله اكبر، الله اكبر، الله اكبر [الله اكبر] علی ما هدانا، الله اكبر علی ما رزقنا من بهیمة الانعام و الحمدلله علی ما ابلانا(2) .

همه‏ی جمعیت، صدای خود را به این تكبیرها بلند كردند .چنان آوای ملكوتی تكبیر در فضای ملكوتی محضر امام، پیچید و اثربخش بود كه سراسر شهر «مرو» یكپارچه به گریه و شیون و فریاد تبدیل گردید، هنگامی كه سردمداران و رؤسا دیدند امام با كمال سادگی و با پای برهنه از خانه بیرون آمده، از مركب ها پیاده شدند و پا برهنه گشتند . همراه امام حركت نمودند، حضرت در هر قدمی می‏ایستاد و سه تكبیر می‏گفت، زمین و زمان با احساسات پرشوری در حالی كه گویا اشك می‏ریزند، با غرش تكبیر، همنوا شده بودند. 

وضع آن صحنه‏ی عظیم ملكوتی را به مأمون گزارش دادند، فضل بن سهل ذوالریاستین (نخست‏وزیر و رئیس ارتش)  نزد مأمون بود، به مأمون گفت: 

«ای امیرمؤمنان! اگر امام  با این شكوه به مصلی برسد، مردم شیفته‏ی مقام او گردند. آن گاه برای مقام شما خطرناك خواهد شد، صلاح این است كه از او بخواهی  بازگردد.» 

مأمون، شخصی را نزد امام فرستاد و توسط او درخواست بازگشت كرد. 

امام  بی‏درنگ كفش خود را طلبید و سوار بر مركب شد و بازگشت(3) .

شیخ مفید (ره) در ارشاد می‏نویسد: مأمون برای حضرت  پیام داد: « تو را زحمت دادیم،  نمی‏خواهیم زحمت دیگری بر تو افزون گردد، كرم فرما و بازگرد،  باید همان پیشنمازی كه (قبلا) با آن ها اقامه‏ی نماز می‏كرد، نماز را اقامه كند.» امام  بازگشت، سر و صدا و فریاد و اختلاف مردم بلند شد و در آن روز، نماز عید به درستی انجام نشد.(4) .

از  گزارش به خوبي روشن است كه دستور بازگشت امام به آن جهت بود كه مامون بيمناك تزلزل موقعيت خود و شكوه عظمت امام رضا بود .اگر امام نماز را اقامه مي نمود، مردم شيفته و مطيع او مي شدند.اين خود سقوط حكومت مامون را در پي داشت.

 

پی نوشت ها :

1. الائمة الاثنی عشر ،هاشم معروف،  موسسه دارالكتاب الاسلامی ،ص 394.

2.از جمله آخر این تكبیرات برمی‏آید كه امام برای نماز عید قربان حركت می‏كرد!

3.اصول كافی، ج 1، ص 489 و 490.

4. ترجمه ارشاد مفید، رسولي محلاتي،ناشر اسلاميه، تهران ،ج 2، ص 257.