پاسخ ارائه شده در پاسخ به سوال یک پرسشگر با مشخصات خاص می باشد لذا در صورتی که سوالی دارید از طریق درگاه های پاسخگویی پیگیری فرمائید.
آیا خداوند برای انسان شر اراده می كند؟
درباره مفهوم واژه "شر" در آن حدیث باید گفت: بی تردید، خداوند هیچ شر و بدی برای بندگان خود اراده نمی كند. مراد از این حدیث، آن است كه هر گاه كسی با سوء اختیار...

آیا خداوند برای انسان شر اراده می كند؟ خداوند خیر محض است پس منظور از شر در حیث نبوی «اذا اراد الله بقوم شرا ولی علیهم سفهاءهم وقضی بینهم جهالهم وجعل المال فی ایدی بخلائهم» چیست؟

حدیث یاد شده در پرسش، در منابع ذیل ذكر شده است؛ (1) ولی در هیچ كدام از آن دو منبع كه ذیلا آمده، شرح و تفسیر خاصی برای این حدیث بیان نشده است.

اما درباره مفهوم واژه "شر" در آن حدیث باید گفت: بی تردید، خداوند هیچ شر و بدی برای بندگان خود اراده نمی كند. مراد از این حدیث، آن است كه هر گاه كسی با سوء اختیار خود مسیر نادرست را طی نماید و از احكام و قوانین الهی تبعیت نكند، سنت الهی كه حاكم بر نظام عالم و جامعه انسانی است، اقتضا می كند كه افراد نا صالح بر مردم حاكم گردند و ثروت در دست افراد بخیل قرار گیرد و انسان های نادان بر مسند قضاوت بنشینند. این امر، پیامد عملكرد و اثر وضعی اعمال خود آدمیان است و چون بر اساس توحید افعالی، هیچ كاری در نظام كل بدون خواست و اراده خداوند صورت نمی پذیرد، بنابراین، حتی كارهای نادرست افراد نیز مستند به اراده خداوند است؛ یعنی به لحاظ سلسله علل طولی اراده فعلی خدا علت و سبب بعید وقوع آن كار محسوب می شود؛ هر چند علت قریب مباشر آن اعمال، خود بشر است. (2) پس مراد از اراده شر و بدی، اراده كلی الهی است كه بر همه پدیده های جهان حاكم است كه احیانا از آن به سنت حاكم بر نظام عالم یاد می شود و نه اراده كه علت مباشر باشد.

 

پی نوشت ها:

1. بحار الانوار، ج 33، ص 241، باب 2، نشر دار الاحیاء لتراث العربی، بیروت، 1403ق؛ و نیز: شیخ مفید، امالی مفید، مجلس 11، ص 109، نشر بنیاد پژوهش های اسلامی، مشهد، ترجمه استاد ولی، 1364ش.

2. ر.ك: محمد سعیدی مهر، آموزش كلام اسلامی، ج 1، ص 103، نشر طه، قم، 1383ش.